تبلیغات
دکتر محمد حسین فرهنگی نماینده مردم شریف تبریز آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی - مطالب ابر مجلس
سه شنبه 30 آبان 1396

مصاحبه با روزنامه جوان

   نوشته شده توسط: دفتر ارتباطات    

مصاحبه روزنامه جوان با دكتر محمد حسین فرهنگی، عضو هیئت علمی دانشگاه و عضو هیئت رئیسه مجلس كه سابقه چهار دوره حضور در خانه ملت را در كارنامه خود دارد. آنچه در ادامه می‌آید حاصل گفت‌وگوی «جوان» با این نماینده است. 

آقای دكتر، شما چهار دوره نماینده مجلس بودید؛ تفاوت مجلس دهم را با دوره‌های گذشته در واقع در چه چیزی می‌بینید؟ اصلاً تفاوتی قائل می‌شوید یا خیر؟

همه دوره‌ها با همدیگر تفاوت‌هایی دارند. این دوره یك تفاوت اساسی هم دارد و آن فقدان اكثریت قاطع است. یعنی ما الان سه مجموعه داریم؛ جریانی پایبند مبانی اصولگرایی است و جریانی پایبند اصلاح‌طلبی و گروه سوم تعداد قابل توجهی هستند كه الزاماً خودشان را جزو هیچ‌كدام از این دو جریان نمی‌دانند. به عبارت دیگر نیمی از مجلس رسماً در هیچ كدام از این جریانات قرار ندارد و موردی عمل می‌كند. بنابراین مجلس سیالی داریم. منظورم الزاماً فراكسیون مستقلی نیست. البته یك فراكسیون بینابین به نام مستقلان هم هستند. آنها خودشان هم وزنی بیشتر از این دو فراكسیون ندارند. تعداد قابل توجهی از نمایندگان خودشان را عضو فراكسیون‌ها نمی‌دانند یا اگر هم در جلسات یكی شركت می‌كنند، الزاماً پایبند به آن نیستند. در نتیجه در موقعیت‌های خاص، وضعیت غیرقابل پیش‌بینی در مجلس جریان دارد و در هر موضوع خاصی صف‌بندی‌‌های متفاوتی شكل می‌گیرد. این تفاوت اساسی است.

از لحاظ كیفی مجلس را چگونه ارزیابی می‌كنید؟

خیلی روشن نیست كه چرا مجلس در مسائل جدی تمایل زیادی به دخالت و ورود نشان نمی‌دهد؛ چه در كمیسیون‌ها چه در صحن علنی. به عنوان مثال، تصمیمی در قانون برنامه گرفته شده بود كه فاصله دریافتی‌ها در حقوق‌بگیران دولتی تعریف بشود و حداقل و حداكثر مبنا را داشته باشد، یا مصوبه‌ای بود تا برای فاصله زیاد پاداش‌ها، ضابطه عادلانه‌ای وجود داشته باشد. همین چارچوب را هم كمیسیون با فراز و نشیب‌هایی تصویب كرد. در صحن این دو مصوبه حذف شد. یا برخی كمیسیون‌ها سعی می‌كنند لوایح طرح‌‌های مفصلی را كه نیاز به كارشناسی و دقت دارد، رد كنند. مثلاً اخیراً طرح بسیار مهمی برای یكی از كمیسیون‌‌های مجلس رد شد كه مربوط به دهیاری‌ها بود. دهیاری‌ها اهمیت فراوانی در كشور دارند و در روستاهایی كه در معرض خطر كاهش و مهاجرت هستند، نقش تثبیت‌كننده ایفا می‌كنند؛ رد كلیات یعنی پاك كردن صورت مسئله و جلوگیری از اذن ورود به موضوع. امیدواریم در صحن علنی مجلس با این تصمیم مخالفت بشود. طراحان نامه‌ای را امضا و ارائه كردند كه دوباره در صحن كلیاتش به بحث گذاشته بشود. موارد مشابه دیگر هم داریم. مجلس در موارد دیگری مثل طرح 10 ماده‌ای مربوط به فرهنگیان و آموزش و پرورش كه می‌توانست اقتصاد آموزش و پرورش را متحول كند نیز به همین ترتیب عمل كرد. به طور كلی معطل ماندن برخی طرح‌ها دركمیسیون‌ها نهایتاً به بی‌خاصیت یا كم اثر كردن طرح می‌انجامد. به هر روی در موضوعات مهم، جسارت ورود مجلس عملاً كمرنگ شده است هرچند تلاش وجود دارد این شرایط برگردد و اصلاح و جبران شود، مثلاً در مورد بسیاری از احكام برنامه ششم كه آن هم تاكنون با استقبال دولت مواجه نشد.

چرا جسارت مجلس كمرنگ شده است؟

یكی از علل می‌تواند فقدان فراكسیونی با اكثریت قاطع باشد؛ هیچ اتاق فكری در مجلس اكثریت ندارد، در نتیجه موضوعات روزمره بیشتر طالب دارد تا موضوعات كلان كشوری. مثلاً در كمیسیون‌ها تمایل بیشتری به دید و بازدیدها، آشنایی با مسئولان و جلساتی كه بیشتر جنبه آشنایی و توجیه دارند وجود دارد تا نظارت یا تقنین. آن آشنایی‌ها ممكن است منشأ و مورد نیاز پیگیری‌‌های مربوط به حوزه‌های انتخاباتی باشد. به‌طور كلی ظاهراً در این دوره موارد ملموس‌تر و نزدیك‌تر به مسائل حوزه انتخابیه بیش از خط مشی‌گذاری‌‌های ملی به چشم می‌آید. این حس جدی غالب است كه چه بسا مردم متوجه نشوند آنها در موضوعات كلان كشوری چه تلاشی می‌توانند داشته باشند.

نداشتن تجربه كافی و نبود پیشینه سیاسی منتخبان دهم تا چه میزان روی كیفیت مجلس تأثیر داشته است؟

در دوره‌های گذشته ما افراد با‌تجربه‌تر و قدیمی‌تر زیادتر داشتیم. مجموعه‌ای كه اشراف بیشتری بر موضوع قانونگذاری دارند، به حداقل رسید. در مركز كشور كه نمایندگان آنها تأثیرگذار هستند، به جای افراد مطرح ملی، افرادی بیشتر به خاطر گرایش سیاسی مورد موافقت اكثریت مردم تهران قرار گرفتند. حتی آنهایی هم كه دارای تجربه و سابقه هستند خیلی روشن نیست كه چرا فعال نیستند. در طرح‌ها و لوایح، با هر گرایشی می‌توانند منشأ اتفاقات و تحولات جدید باشند و اقدامات مؤثری را در حوزه‌های تعیین‌كننده شكل بدهند و رقم بزنند. بیشتر یك نوع روزمرگی حاكم است تا موضع ابتكار و تأثیرگذاری.

از مطالبات شش‌گانه رهبری از مجلس دهم در سال گذشته، تصویب قوانین باكیفیت و قوانین ضدفساد بود؛ به نظر شما مجلس (با مشخصاتی كه اشاره شد) توانسته در این مسیر حركت كند؟

از نظر شكلی بله، چون ما مواجه هستیم با كاهش گزارش‌ها از طرف كمیسیو‌ن‌ها، یعنی كاهش عملاً رخ می‌دهد. البته سه قانون در این مجلس نهایی شده است كه برخی ویژگی‌‌های مد نظر رهبری را دارد؛ یكی قانون برنامه ششم بود، دیگر نهایی شدن قانون احكام دائمی برنامه توسعه و نهایتاً قانون بودجه. بنابراین از نظر شكلی ظاهراً توجه شده، ولی مجلس جسورانه وارد موضوعاتی مثل اقتصاد مقاومتی و رفع ابهامات مختلف اجرایی نشد و به طور جدی ورود نكرد.

«انقلابی‌گری» از جمله دیگر شاخص‌های شش‌گانه رهبری بود مبنی براینكه مجلس دهم باید با اقدامات خصمانه دولت و كنگره امریكا برخورد جدی و انقلابی كند؛ ارزیابی شما از تحقق چنین مطالبه‌ای چه می‌باشد با توجه به اینكه اتفاقاتی مانند سلفی گرفتن برخی از نمایندگان نیز درسطح رسانه‌های داخلی و خارجی برجسته شد؟

بالاخره یك نماینده باید شأن خودش را اجل از این رفتارها ببیند. این رفتار كار سبكی بود كه در افكار عمومی منفی ارزیابی شد اما اینكه ما بتوانیم این موضوع را به كل مجلس تعمیم بدهیم به نظر می‌رسد سنجیده نیست.

در بعد انقلابی‌گری آیا مجلس توانسته با گستاخی‌ها، تحریم‌ها و تهدیدها و تحقیر مقامات غربی مقابله به مثل چشمگیری داشته باشد؟

مقابله به مثل را باید توضیح داد و تعریف كرد؛ اگر مقابله به مثل، به معنی اشتراك در شیوه‌هایی است كه آنها اعمال می‌كنند، ابزار آن در اختیار ما نیست. آنها ابزار فشار مالی بر شركت‌‌های در سطح دنیا را پیگیری می‌كنند و حساب‌‌های آنها گاه در كنترل امریكایی‌ها است، گاهی ارزهای مورد استفاده‌شان در كنترل امریكایی‌هاست، لذا در این قبیل موارد، آنچه آنها دارند، ما نداریم. در مقابل ابزارهایی در اختیار ما هست. مثلاً در ارتباط با نقشی كه بین ملت‌ها داریم، امریكا منزوی است، حداقل در منطقه غرب آسیا و منطقه‌ای كه ما در آن هستیم. همین هم آنها را به شدت عصبی كرده و این روزها با توجه به عرف بین‌المللی رفتارهای ناهنجارتری از خود نشان می‌دهند. ما هم در منطقه ابزاری داریم؛ ابزارهای ما خنثی كردن تدابیری است كه امریكایی‌ها خیلی وقت است به دنبال آن هستند. شكست آنها را آزار می‌دهد. بنابراین اگر ابزارها و شیوه‌ها را مبنا قرار دهیم، ابزارهای آنها در اختیار ما نیست، اما تأثیرگذاری ما در منطقه به مراتب بیشتر از تأثیرگذاری امریكایی‌هاست که نمونه آن فاصله گرفتن ترکیه و روسیه از امریکاست. در میدان‌هایی مثل یمن، سوریه، عراق یا لبنان كل صحنه در اختیار سیاست‌‌های همسو با جمهوری اسلامی ایرانی است. اگر اینها را در كنار یكدیگر بگذاریم می‌توانیم بگوییم جمهوری اسلامی با استفاده از ابزارهای خودش موفق‌تر از امریكایی‌ها بوده است. مجلس هم با ابزارهای خود با امریكا مقابله می‌كند نه ابزارهای مشابه. در مقابله به مثل، طرحی كه چندی پیش در مجلس تصویب شد، مصوبه خوبی بود.

كدام طرح؟

طرح مقابله با نقض حقوق بشر و اقدامات ماجراجویانه و تروریستی امریكا در منطقه، كه در آن تقویت بنیه دفاعی كشور و تقویت جریان موشكی در كشور برخلاف نظر امریكا، تصویب و به دولت ابلاغ شد.

عملكرد مجلس در مقابله با امریكا كمرنگ نیست؟ در شرایطی كه می‌توانست همانند پارلمان كشوری مثل روسیه به مقابله هدفمند با امریكایی‌ها بپردازد؛ چراكه اخیراً كمیته امور خارجه شورای فدراسیون روسیه از مذاكرات پارلمانی این كشور با پارلمان‌‌های 1+5 برای تعدیل نقش كنگره در فرایند مذاكرات هسته‌ای تعاملاتی داشته تا اقدامات ضدبرجامی كنگره امریكا را محدود كند؟

اینها كمرنگ شدن نیست. در واقع تأثیرگذاری جمهوری اسلامی ایران در كشوری مثل روسیه است كه آن را هم با خودش همراه كرده است. در بحث قبلی عرض كردم آنها ابزارهایی در اختیارشان هست كه آن ابزارها در اختیار ما نیست. گستره قدرتی كه امریكا برای ایجاد موانع و محدودیت علیه شركت‌های بین‌المللی، بانك‌ها و سایر مجموعه‌ها دارد در اختیار ایران نیست، چه بسا بعضی شركت‌ها هیچ حسابی در ایران نداشته باشند یا هیچ مراوده‌ای به نفع ما نباشد كه ما اقدامی كنیم و مصادره‌ای انجام دهیم و بتوانیم از آن بهره‌بگیریم. طبیعی است كه ورود ما با آن روش‌ها می‌شود مثل ماجرایی كه در رمان معروف دون‌كیشوت هست. یعنی با توهمات به رجزخوانی‌‌هایی بپردازیم كه از مجموعه آنها هیچ نتیجه‌ای حاصل نشود و هر كسی از دور نگاه می‌كند آن را به بی‌خردی و نداشتن سیاست مؤثر متهم كند. به نظر می‌رسد ایران با ابزارهای خود موفق‌تر از امریكا بوده منتها اینها را نمی‌شود چندان در اقتصاد منعكس كرد.

چگونه روس‌ها می‌توانند با پارلمان اروپایی‌ها ارتباط بگیرند اما در حالی كه رفت و آمد هیئت‌های اروپایی‌ها در چهار سال اخیر رشد داشته، مجلس ایران نمی‌تواند اقدامی مشابه كند؟

اذن ورود به مذاكرات در شرایطی صادر شد که اجماع بین‌المللی علیه ایران ایجاد و فروش نفت ما متوقف شد. بعد از اینكه وارد مذاكرات شدیم، طبق روال، زیاد‌ه‌خواهی طرف مقابل حداكثری شد، از این طرف اصرارهای ما هم حداكثری بود؛ چه در موضع مجلس چه در موضع رهبری چه در موضع دولت و هیئت مذاكره‌كننده. مذاكره طبیعی است كه بالا و پایین‌هایی دارد؛ طوری به جمع‌بندی رسید كه طرف ما به‌شدت ناراضی بود و در امریكا هم برخی‌‌افراطی‌های آنجا به شدت ناراضی بودند، در نتیجه بالاخره با مصوبه مجلس و تأیید مشروط رهبری، ما پذیرفتیم. اگر بخواهیم شرایط فعلی را مقایسه كنیم باید با آن دوران مقایسه كنیم، چیزهای مهمی از دست دادیم در كنارش اجماع بین‌المللی تا حدود زیادی از بین رفت و الان ما شاهد اجماع بین‌المللی نیستیم. برجام از ابتدا قرارداد تلخی بود، چراكه ما از بخش مهمی از حقوق طبیعی خود صرف‌نظر كردیم. آنهایی كه از اول پیروزی بزرگ شمار آوردند، برداشت درستی نبود. اما در عین حال برجام اجتناب‌ناپذیر بود. چون اجماع باید از بین می‌رفت. امروز آن اجماع مسلماً از بین رفته است. ما تحت هیچ شرایطی به دوران قبل از برجام برنمی‌گردیم، اما تا چه میزان می‌شود آن را حفظ كرد و اینكه حتی اگر ما برجام را منتفی كنیم باز هم به آن شرایط برنمی‌گردیم، نیاز به بحث‌‌های تفصیلی دارد.

اگرچه هیئت نظارت بر برجام یا دولت وظایف مشخصی در این باره دارند اما مجلس نیز طبق قانون اقدام متقابل و متناسب مصوبه مجلس نهم، وظایف مهمی دارد كما اینكه در نامه 9 ماده‌ای رهبری نیز وظایفی متوجه مجلس است.

كاملاً مخالف این نظر هستم.

چرا؟

زیرا به سرعت دست رقیب ما را برای بازگرداندن اجماع قبلی باز می‌كند. یعنی تظاهر می‌كند از برجام خارج نشده با اینكه شعارهای انتخاباتی‌اش هم این نبوده، تظاهر می‌كند من كاری به برجام ندارم در مورد بحث موشكی حرف دارم، در موضوعات دیگر مشكل دارم تا اگر ایران بگوید من از برجام خارج شدم، اصلاً از ان پی تی خارج شده و ان پی تی را هم قبول ندارم، آیا روسیه در كنار ما باقی می‌ماند؟ آیا كشورهای اروپایی در موضع فعلی باقی می‌مانند؟ این كه اروپا تا چه میزان بتواند در مقابل امریكا مقاومت كند، مورد توجه است یعنی مورد تردید است. بنده در جلسه غیر علنی كه آقای ظریف تشریف آورده بودند، مجلس، به عنوان یكی از چهار نماینده همین مسئله را به عنوان كردم. این یعنی آنكه ما برای هر شرایطی سناریوی مناسب آن را داشته باشیم نه اینكه هم از مزیت‌ها و حقوق خود در بحث هسته‌ای چشمپوشی كنیم و هم دوباره با دست خودمان به شرایط اجماع قبل از برجام برگردیم.

آقای دكتر شرایط الان با یكی دو سال پیش خیلی متفاوت است. حرف بنده این است كه مجلس تنها خواهان «توقف بخشی از اجرای تعهدات» توسط دولت باشد نه اینكه خواهان «خروج از برجام» شود؛ این دو با هم متفاوت است؛ آیا مجلس نمی‌توانست این اقدام را صورت دهد؟

ممكن است در یك مقطعی به این نقطه برسیم كه برای به دست آوردن بخش‌هایی از آن چیزی كه از دست دادیم تلاش كنیم، منتها همانطور كه شما هم تأیید كردید نباید به معنای خروج باشد. خروج هم ضرر دارد. بحث هسته‌ای آسیب‌دیده است. در مقابل، نباید حداقل‌هایی مانند به هم زدن فضای سابق بین‌المللی، ایجاد یك سلسله ارتباطات تجاری و اقتصادی و رفت و آمد‌ها را حذف كرده و بر‌گردیم به سر خط اول. اما اینكه چه اقدامی كنیم، هیچ ضرورتی ندارد عجله‌كنیم، بله اگر رسیدیم به نقطه‌ای كه چیزی از برجام باقی نمانده حتماً با هماهنگی سایر بخش‌های حاكمیت، خروج را انجام می‌دهیم. حتی اگر هم برگردیم.

جناب دكتر، اروپایی‌ها تنها با یك قطعه از پازل ضدایرانی‌امریكایی‌ها مخالفند(اعلام عدم پایبندی ایران به برجام) و با سایر قطعات پازل امریكا همراه‌اند كمااینكه در بحث موشكی یا حقوق بشری همانند امریكایی‌ها رفتار و اعلام موضع می‌كنند؛ در این باره چه اقدامی می‌توان انجام داد؟

بنده عرض كردم با شما هم‌عقیده نیستم. از این جهت فلسفه اصلی كه برجام را توجیه می‌كرد به هم خوردن آن اجماع بود كه به نظر من باقی است. هنوز برهم خوردن اجماع قبلی به قوت خود باقی است. اما‌امریكا موضعش با گذشته فرقی نكرده و الان هم همین موضع را دارد. حتی در جریان مذاكرات هم تا حدود زیادی همین موضع را داشت. این موضع خودش را در برجام هم تثبیت كرده است. چون در برجام و در بحث تحریم، بانك‌‌های امریكایی استثنا شده است. اما اجماع هنوز كاملاً مخدوش است و اینكه ما اقدامی انجام دهیم و مجدداً زمینه را برای ایجاد همان اجماع فراهم كنیم، دو سر باخت بوده و قطعاً به صلاح كشور ما نیست. اما اینكه ما هر زمانی، به فرض10روز دیگر یا یك سال دیگر، در هر مقطعی اگر دیدیم اروپایی‌ها پیوستند به امریكا، و امریكا رسماً اعلام كرد از برجام خارج شده است، دیگر به قول شما چیزی باقی نمی‌ماند كه ما متعهد بمانیم. آن چیزی كه به عنوان دستاوردهای ما باقی می‌ماند توجیه افكار عمومی خودمان و توجیه سیاستمداران دنیا و جامعه بین‌المللی است كه از ابتدا هم ما مشكل به تفاهم نرسیدن این مسئله نبوده‌ایم؛ موضوعی كه قبل از آغاز مذاكرات مورد تردید جدی افكار عمومی در داخل و خارج بود. قبل از مذاكرات ادعا می‌شد آنها آماده‌اند و جمهوری اسلامی مخالفت می‌كند اما امروز همه چیز آشكار شده است. در این صورت آغاز سریع غنی‌سازی و تداوم بی‌بازگشت فعالیت‌های هسته‌ای هم توجیه دارد.

هشت بار جلسه كمیسیون برجام برگزار شده اما یك بار اروپایی‌ها به صورت شفاف و علنی به نقض برجام توسط امریكا معترض نشده‌و در هیچ كدام از بیانیه‌های این هشت جلسه اشاره‌ای به این مسئله نكرده‌اند یا در بحث وضع قوانینی مانند ممنوعیت ورود شهروندان 38 كشور به امریكا، تمدید قانون 10 ساله داماتو یا كاتسا با امریكایی‌ها همكاری حداكثری داشته‌اند. حال با توجه به این شرایط مجلس هیچ اضطراری احساس نمی‌كند تا نسبت به اقدامات ضدبرجامی امریكا- اروپا اقداماتی را نشان دهد؟

ما حداقلِ دستاوردها را داشتیم كه رضایتبخش نبوده است. مسئولان دولتی هم همین مطلب را كه چند سال پیش منتقدان مطرح می‌كردند، تأیید می‌كنند اما من با اینكه دستاوردها صفر بوده موافق نیستم. ما در كنار بحث اجماع جهانی، افكار عمومی داخلی را هم داشتیم. همانطور كه گفتم، این احساس در اكثریت افكار عمومی داخلی به طور جدی وجود داشت كه جمهوری اسلامی در این موضوع كوتاهی می‌كند و طرف مقابل جدی است. در موضوع توجیه افكار عمومی به نظر من مهم‌ترین مؤلفه داخلی است، یعنی امروز كمتر كسی پیدا می‌شود كه تأیید كند در موضوع برجام ما كوتاهی كردیم؛ این هم دستاورد مهمی است. باید كل صحنه دیده شود و به تناسب آن كل، تصمیم گرفته شود. نه آن كه شروع كنیم به بازتولید اینكه باز دوگانه دیگری در كشور راه افتاده است؛ یكی می‌گوید برویم به سمت درگیری و تحریم و جنگ یكی دیگر می‌گوید باید فاصله بگیریم. من معتقدم كه این نوع گرایش‌ها واقع‌بینانه نیست. بهتر است جمهوری اسلامی در این موضوع سنجیده عمل كند و مقام معظم رهبری به این نكته توجه دارند. یعنی از اول مجوز و اذن دادند و در موضع منتقد ظاهر شدند و امروز هم در ادامه در همان موضع هستند. هیچ وقت ندیدم ایشان موضوع را داخلی كنند. چون همیشه بحثشان با طرف مقابل بوده است، با امریكا و اروپا؛ از طرف ایشان دوقطبی‌سازی داخلی اتفاق نیفتاده است. این رویكرد هوشمندانه را نه تنها مدافعان انقلاب و نظام، بلكه مخالفان انقلاب و نظام تحسین می‌كنند و می‌گویند رهبری هم در بحث منطقه و هم در بحث برجام، دقیق‌ترین، سنجیده‌ترین و حساب‌شده‌ترین موضع را داشته‌اند. دولت و مجلس و بقیه هم مناسب است كه همین مسیر را ادامه بدهند نه اینكه آن را تبدیل كنند به سركوب بخشی از مخالفان داخلی خود و نیروهای داخلی و احساس بدی را در داخل به وجود بیاورند كه همه نتایج از دست برود و موضع دشمن تقویت شود.

دو وظیفه عمده مجلس، قانونگذاری و نظارت است؛ حال مجلس دهم براساس اصل نظارت، توانسته عملكرد مناسبی در جهت برخورد با حقوق‌‌های نجومی (با توجه به انتقاداتی كه نسبت به دیوان محاسبات وجود دارد) یا بحث سؤال و استیضاح وزرای كم‌كار داشته باشد؟

موضوعات متنوعی است؛ اینها یك موضوع نیست. موضوع حقوق‌‌های نجومی كه حتماً باید نظام با آن برخورد می‌كرد و بعد از این هم باید برخورد كند (هرچند در این دو سال برخوردی صورت نگرفت)؛ البته برخوردهای پراكنده صورت گرفت، موضع‌گیری‌ها هم اتفاق افتاد، درحالی كه جریانی تلاش می‌كرد حقوق‌های نجومی را دارای پایه قانونی عنوان كندكه خیلی آزاردهنده بود. در مقابل حركت جدی و مؤثری هم صورت نگرفت. خیلی هم تلاش كردیم مثلاً پاداش پایان خدمت را منضبط كنیم (اسم پاداش رو‌ی آن است. اینكه یك نفر بیش از یك میلیارد پاداش بگیرد آن یكی 30میلیون تومان پاداش، تناسبی با هم ندارند). البته درعین ناباوری مصوبه تلفیق با هفت برابر وارد صحن شد كه با آن هم موافقت نشد و حذف شد. در موضوع حقوق‌‌های نجومی دیوان محاسبات گزارش‌های ضعیفی ارائه كرد، البته موضوع دیوان محاسبات را باید فراتر از حقوق‌‌های نجومی بررسی كنیم. حس می‌كنم در این دوره دیوان محاسبات نسبت به موضوع نظارت بر دولت بسیار سهل‌انگار شده است و مجموعه‌ای شكل گرفته كه توجیه‌گری آن نسبت به گذشته پررنگ‌تر شده است. شاهد مچ‌گیری‌‌ها و ایرادهای دوره‌های قبل از این دولت نیستیم. در گذشته، حتی مجوزها و اختیارات دولت را كه می‌توانست انجام بدهد یا انجام ندهد، به عنوان انحراف گزارش می‌كردند. در این دوره، حتی تكالیف هم به طور جدی به عنوان انحراف گزارش نمی‌شود یا از كنارش می‌گذرند. در استان‌ها ما شاهد وضعیت بدتری هستیم. در بعضی از استان‌ها رسماً مسئولان دولتی اعلام می‌كنند از اینكه دیوان محاسبات كاری به كار دستگاه‌ها ندارد، تشكر می‌كنیم! بنابراین‌در خود دیوان هم مقداری شرایط اولیه دگرگون شده و حساسیت وجود ندارد و حتی با انعكاس مسائل هم مدیران موجود در دیوان، نسبت به زیرمجموعه‌های خودشان حساسیتی نشان نمی‌دهند.

عامل این سهل‌انگاری را درچه می‌بینید؟

فكر می‌كنم یك رفتار مهربانانه‌تری در نظارت دیوان حاكم شده و حساسیت‌ها به حداقل رسیده است. من زحمات مستشاران و عزیزان دیوان را زیر سؤال نمی‌برم، اما در جمع‌بندی حساسیت‌ها كاهش پیدا كرده است.

چرا مجلس در قبال دیوان محاسبات به وظایف خود عمل نمی‌كند؟

فراكسیون منسجمی وجود ندارد. اگر گروهی فشار بیاورد گروه‌های دیگر اعتراض می‌كنند و كارهای همدیگر را خنثی می‌كنند. اما در حد انعكاس مطالب از طرف نمایندگان، این كار صورت می‌گیرد؛ تماس‌ها و گلایه‌هایی هست ولی شاهد اقدام مؤثر و مناسبی از سوی مسئولان دیوان محاسبات نیستیم.

رئیس مجلس تذكرهایی یا به نوعی صحبت‌هایی با رئیس دیوان محاسبات در جهت مرتفع كردن این مسائل داشتند؟

خبر ندارم.

جلسه رأی اعتماد به وزرای پیشنهادی دولت دوازدهم را چگونه ارزیابی می‌كنید با توجه به اینكه عملكرد نمایندگان در جلسه رأی اعتماد (مثلاً به عنوان مخالف وزیر مربوطه ثبت نام كرده اما در موافقت با وی سخن می‌گفتند) را بسیاری شاخص بی‌كیفیت بودن مجلس دهم می‌دانند؟

بله این انتقاد وارد است؛ همان زمان هم به دوستان گفتیم، اما همین دوستان اظهار می‌كردند كه مخالفت خواهیم كرد اما در مخالفت‌هایشان شاهد حتی دفاع هم بودیم. مثلاً در مورد وزیر راه و شهرسازی یكی از آقایان در مقام انتقاد به مخالفت، شروع كرد به حمله‌به شهردار تهران آقای قالیباف. لذا این بداخلاقی است، از بین بردن فرصت‌هاست.

مجموعه ضعف‌های مورد اشاره در مورد مجلس، می‌تواند به علت واكسینه شدن مجلس در برابر فساد و رانت باشد؟

می‌توانیم عبارت دقیق‌تری به كار ببریم بگوییم كه حساسیت‌ها كاهش پیدا كرده است؛ حساسیت‌هایی كه معمول بوده در مجالس به حداقل رسیده است و افرادی كه خلاف این وضعیت حركت می‌كنند، هم در رسانه‌ها و هم در داخل مجلس در واقع منزوی می‌شوند. به همین دلیل انگیزه زیادی برای ابراز وجود به اظهارنظر پیدا نمی‌كنند.

تشكر می‌كنم از زمانی كه در اختیار ما قرار دادید.

بنده هم سپاسگزارم از زحمات روزنامه «جوان» از اول تأسیس تا الان.


برچسب ها: برجام ، مجلس ، آمریکا ،

چهارشنبه 4 مرداد 1396

نشست گزارش و هم اندیشی

   نوشته شده توسط: دفتر ارتباطات    نوع مطلب :اخبار ،نطقها و مذاکرات ،با رسانه ها ،گزارش ،تحلیلی ،

بخشهایی از مباحث عنوان شده توسط دکتر فرهنگی،
نماینده مردم تبریز آذرشهر و اسکو و عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی
در نشست گزارش و هم اندیشی 4 مرداد 1396

امروز، جایگاه بین المللی جمهوری اسلامی ایران نه تنها تثبیت شده بلکه توسعه هم یافته است. تشدید بی تدبیری های آمریکا و انسجام جبهه مقاومت در منطقه شرایطی به وجود آورده است که جمهوری اسلامی ایران به جایگاه بین المللی برجسته ای دست یافته که حتی مخالفان، در منطقه و جهان بدان اذغان دارند. موضوع قطر نمونه ای از این موارد است.
غربیها هر چند توانستند انقلابهای کشورهای اسلامی را مدیریت کنند، اما موفق نشدند آن را به فرصتی برای خود تبدیل نمایند و امروز اسرائیل منزوی تر از هر زمان دیگر است. اقدام اخیر آمریکا علیه ایران، روسیه و کره شمالی نیز راه به جایی نخواهد برد. اگر ایران و روسیه اراده کنند، آمریکا در منطقه منزوی و اقتصادش آسیبهای جدی می بیند.
 در حوزه داخلی نیز موضوع کابینه را پیش رو داریم.، تأکید مجلس، ارائه دولتی کارآمد و تأثیرگذار در مسائل داخلی، حل کننده مشکلات و مدیریت صحیح بخشهای دچار چالش است. از بخشهای مهم کشور، حوزه اقتصادی است. مطلع می شویم بخشهای اقتصادی نه تنها تقویت نمی شوند بلکه مدیران ضعیف تر و بعضاً تئوری پرداز بر منصبهای مهم اقتصادی مستقر می شوند. نرخ بیکاری در سه سال گذشته 10% رشد داشته است. آن هم با تعریف ناصحیحی که از اشتغال وجود دارد. 65% رکود در صنعت ساختمان نتیجه رکود در بازار مسکن و تعطیلی پروژه های عمرانی است.
اگر دو تصمیم مجلس در خصوص تأمین قیر رایگان برای پروژه های عمرانی 5 دستگاه (راه و شهرسازی – بنیاد مسکن – سازمان شهرداری ها – جهاد کشاورزان و نوسازی مدارس) و تأمین مالی مستقیم دهیاریها و شهرداریها به صورت متمرکز نبود، با مدیریتهای موجود شاهد تعطیلی کامل در کشور بودیم و به کشوری مصرف کننده و غیرمولد تبدیل می شدیم.
وضعیت ناهنجار بانکها با مشکلاتی که بر سرشان آوار شده است. وجود نقدینگی بالا در جامعه بدون آن که مدیریت صحیحی بر آن حاکم باشد و هدایت آن به سوی بازارهای کاذبی مانند مؤسسات مالی و اعتباری، پیش خور کردن اعتبارات سالهای آینده در قالب اوراق مشارکت و تأکید بر حاشیه ها به جای متن اصلی مسائل جامعه، از مصادیق این ناکارآمدی است. بخش فرهنگ و تعلیم و تربیت نیز حال و روز بهتری ندارند.
در حوزه تأثیرگذاری های مجلس با تأکید بر سه قانون مهم جدید در دستور کار است. قانون برنامه ششم، قانون بودجه 96 و احکام دائمی برنامه های توسعه – کمیسیونهای مجلس مکلف شده اند همزمان با تشکیل دولت جدید نسبت به پیگیری اقدامات و برنامه های دشتگاههای اجرایی اقدام کنند.
مصوبه مهم مجلس در خصوص هنرمندان و فعالان صنایع دستی از اقدامات مهم و تأثیرگذاری است که می تواند در تسهیل اشتغال نقش آفرینی کند. تمدید مهلت اجرای بودجه عمرانی سال 95 تا پایان شهریور ماه نیز از اقدامات مثبتی است که می تواند به کمک دستگاهها و بخشهای مرتبط بیاید.
در کمیسیون ویژه تولید ملی نیز اقدامات مهمی در جریان است. در حوزه بهبود فضای کسب و کار، اجرای اصل چهل و چهارم قانون اساسی، موضوع مهم اشتغال و حمایت از تولید ملی از مسائلی است که به آنها پرداخته می شود.
در حوزه اشتغال اقدام به باز تعریف اشتغال خواهیم کرد که در صورت باز تعریف شاهد واقعبینی در آمارها و در صورت حمایت از جویندگان کار، شاهد امکان برنامه ریزی صحیح و دقیق در این حوزه ها خواهیم بود.
موضوع 2030 اقدام اشتباهی بود که توسط برخی از مسؤولان دولتی انجام پذیرفت و مجلس نیز بسیار دیرهنگام در جریان قرار گرفت و مخالفت کرد. ظاهراً موضوع با دخالت شواریعالی انقلاب فرهنگی متوقف گردید. اما در حوزه هایی مانند فضای مجازی پیگیری می شود.                   
  در مسائل استانی به چهار مسأله مهم اشاره می کنم:
در خصوص تبریز 2018 مجمع نمایندگان جلسه مهمی با رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری داشت که نتیجه آن در هیأت دولت مطرح و منتهی به مصوبه با ارزشی شد که برابر آن، دستگاههای اجرائی موظف شدند.10% اعتبارات متمرکز خود را به این موضوع اختصاص دهند و همچنین ردیفی برای این منظور در بودجه اختصاص یابد. دو ستاد ملی و استانی نیز تشکیل شد که امیدواریم شورای شهر و مدیران شهرداری در کنار سایر مسؤولان استانی بتوانند این مهم را به خوبی پیش ببرند.
در خصوص دریاچه ارومیه، متأسفانه شاهد کاهش مجدد آب دریاچه هستیم. مطلع شدیم اخیراً برای پاک کردن صورت مسأله ظرفیت اسمی دریاچه را کاهش داده اند. برداشت نمک از دریاچه هم استمرار دارد که باعث تأخیر بیشتر در حل مسأله دریاچه می شود.
پیشنهاد می کنیم ستاد احیاء دریاچه ارومیه در آذربایجان مستقر شود. هدایت از مرکز، با وجود صرف اعتبارات گسترده، نتایج مطلوب قابل توجهی نداشته است.
موضوع کارخانه ماشین سازی برای ما مهم است. یکی از صنایع مادر و اصلی ما ماشین سازی است. طی جلسه ای که با وزیر محترم تعاون، کار و رفاه اجتماعی و رئیس هیأت مدیره شستا داشتیم، موافقت آنها با واگذاری ماشین سازی به شستا اخذ شد. با اقدامات غیرقابل توجیه خصوصی سازی، هر 6 نماینده تبریز آذرشهر و اسکو، نامه ای به رئیس جمهور محترم نوشتیم که کارخانه به شستا واگذار شود. ایشان نیز دستور اقدام صادر نمودند.
تیم فوتبال ماشین سازی سالهاست عملاً از کارخانه منفک شده است. ما مخالف نیستیم که این تیم را هر شخص حقیقی یا حقوقی اداره کند. اما کارخانه ماشین افزار مادر، باید حفظ شده و توسعه یابد. موضع رسمی و یکپارچه ما این است و اگر خلاف آن انجام پذیرد. مقامات مسؤول باید پاسخگو باشند.
شورای معادن استان بایستی سریعاً تشکیل شود و در خصوص حفظ منابع مالی مرتبط با ذخائر معدنی در استان، توسعه صنایع معدنی و تبدیل معدن به سکوی حرکت جدید اقتصادی استان اقدام کند. این شورا اختیارات گسترده ای دارد.

https://t.me/joinchat/AAAAAENrqegWCifkN9akYw


برچسب ها: هم اندیشی ، آمریکا ، مجلس ، کابینه ،

پنجشنبه 2 اردیبهشت 1395

مصاحبه با خبرگزاری مهر

   نوشته شده توسط: دفتر ارتباطات    نوع مطلب :عمومی ،با رسانه ها ،تحلیلی ،

آقای دکتر، عنوان امسال «اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل» است؛ به نظر شما منظور از «اقدام و عمل» چیست؟ چه چیزهایی مانع از اقدام و عمل در اقتصاد مقاومتی می شود؟
منظور از «اقدام و عمل» دوری کردن از آسیب‌ مهمی است که همواره مسائل اولویت دار کشور را تحت تاثیر قرار می دهد و تهدید می کند.
از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی، موضوعات بسیار مهم و کلیدی داشتیم که رهبری، چه حضرت امام خمینی(ره) و چه مقام معظم رهبری مطرح کرده‌ و بر روی آن تاکید کرده اند تا به طور جدی در دستور کار بخش¬های مختلف قرار بگیرد. اما معمولاً اقدامات تبلیغاتی و تشریفاتی، مانند موضع¬گیری¬ در رسانه¬ها، سمینارها و نشست¬های مختلف به وجود شکل می گیرد و به تدریج هم رنگ می¬بازد و به شرایط قبل از طرح آن موضوع برمی¬گردد.
مثلاً زمان حضرت امام (رضوان¬الله¬تعالی¬علیه) ایشان هر چند وقت یکبار در موضوعات اداری، اقتصادی و بعضاً در موضوعات سیاسی بیانیه¬هایی می‌دادند و صحبت¬های مشخصی می‌کردند و در نمازهای جمعه و مصاحبه¬های مسئولان و موضع¬گیری¬های آنان نیز این مواضع امام (ره) مطرح می‌شد و در حد همان شکل و طرح موضوع باقی می‌ماند.
در مورد «اقتصاد مقاومتی» هم بیش از دو سال است که این موضوع توسط رهبری به طور ویژه پیگیری می¬شود. ایشان در طول دهه اخیر، این موضوع را به اشکال دیگری هم مطرح کرده بودند؛ از جمله کار و تلاش مضاعف، تاکید بر خودکفایی کشور، تاکید بر اصلاح الگوی مصرف و جهاد اقتصادی.
در سال¬های اخیر هم به طور مشخص در قالب «اقتصاد مقاومتی» مسأله را مطرح کرده‌اند و مشخصاً فرمودند که منظورشان اقدام مقطعی نیست، بلکه یک اراده واقعی دائمی برای واکسینه کردن کشور در مقابل تهدیدات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است. کشوری که وابسته است، از نظر اقتصادی دچار مشکل می‌شود، از نظر سیاسی ضعیف و از نظر فرهنگی هم آسیب¬پذیر می¬شود.
در حالی که انسان دارای اعتماد به نفس بالا و جامعه و کشور دارای اعتماد به نفس بالا و به معنای دقیق‌تر جامعه خودکفا، آسیب¬پذیری¬اش به میزان زیادی کاهش پیدا می¬کند. برهمین اساس، ایشان این ایده را مطرح کردند و انتظار اقدامات گسترده داشتند.
دو سال پیش که این موضوع به طور خاص توسط رهبری مطرح ¬شد، در اوایل سال جلسه¬ای در مجلس داشتیم، کمیسیون ویژه¬ای در مورد این موضوع تشکیل شد و در آن جلسه به همه دستگاه¬های اجرایی به صورت مکتوب اعلام شد که در سه دسته نظرات خودشان را درباره قوانین به مجلس ارائه کنند.
یک دسته قوانینی که با اقتصاد مقاومتی مغایرت دارند و باید لغو شوند، دسته دوم قوانین و مقرراتی که نیاز به اصلاح دارند و باید اصلاح شوند تا مسیر را برای اقتصاد مقاومتی باز کنند و دسته سوم هم قوانین جدید مورد نیاز، یعنی هم جنبه سلبی و هم ایجابی در اشکال مختلف پیشنهاد شد و زمان داده شد به مسئولان تا نظراتشان را بگویند.
اطلاعاتی که ما داریم این است که در همه دستگاه¬ها علاوه بر مسئولان تراز اول، بخش¬های گسترده حقوقی وجود دارند که می¬توانند از این قبیل اقدامات انجام بدهند، اما هیچ پیشنهادی از طرف دستگاه¬ها به مجلس نرسید.
دلیلش چه بود؟!
ظاهراً بیشتر متمرکز شدند بر روی قانون «تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت 2» و قانون «رفع موانع تولید رقابت‌پذیر» و بعضی از احکام آنها را در این راستا می‌دانستند؛ در حالی که وقتی که گزارش آنها هم به مجلس رسید حاکی از این بود که دستگاه¬ها اهتمام لازم را در این خصوص هم نداشته‌اند!
لذا بسیاری از تصمیمات کلیدی در مجلس به این دو قانون اضافه شد؛ مثلاً آنچه که مربوط به بازار بورس و گرفتن ریسک¬پذیری بود، که صندوق مقابله با ریسک در بازار بورس در مجلس ایجاد شد یا موضوع مربوط به مدیریت بخش کشاورزی در حوزه تداخلاتی که با منابع طبیعی دارند، در مجلس اضافه شد و همچنین در مورادی که صنایع مستقر در حریم شهرها و محدوده روستاها و مزاحمتی که محیط زیست بی دلیل و براساس قوانین بسیار قدیمی گذشته ایجاد می کرد، این مشکل در مجلس رفع شد و موارد متعدد دیگر.
در دستگاههای اجرایی اراده واقعی و عملیاتی نمی بینیم؛ از جمله در رابطه با اجرای همین مصوباتی که اشاره کردم، به علاوه مصوباتی که قبلاً داشتیم، چه در برنامه پنجم و چه در قانون بهبود فضای کسب و کار، چه در دوره دولت قبل و چه در دوره دولت فعلی واقعاً عملیاتی نشده اند. بنابراین در این جهات اراده¬ای برای تحولات مثبت نمی بینیم.
مجلس مصوبه دیگری هم در دوره نهم داشت که براساس آن، شورایی برای سیاست¬گذاری اقتصاد مقاومتی تشکیل شد. این شورا با حضور نفرات دوم سه قوه، یعنی معاون اول رئیس¬جمهور، معاون اول قوه قضاییه و نائب¬ رئیس اول مجلس است که با دعوت از مسؤولان دستگاههای اجرایی، باید مسائل را مورد به مورد موشکافی کرده و تصمیمات مورد نیاز اقتصاد مقاومتی را اتخاذ کنند که بعضاً ممکن است جنس اجرایی داشته باشد و نیاز به آیین‌نامه اجرایی و دستورالعمل توسط دستگاه¬ها یا صدور بخشنامه، و در صورت نیاز به تصویب قانون هم، حضور نائب¬رئیس اول مجلس هم در آنجا زمینه را فراهم می¬کرد برای اینکه قانونگذاری شود.
چون این اراده در عمل مشاهده نمی¬شد و اگر مواردی هم وجود داشت به صورت پراکنده بود نه نظام¬مند، جدی و با آهنگ تند مورد نیاز، مقام معظم رهبری این را به عنوان یک نقیصه در نظام مدیریتی و اجرایی کشور تشخیص دادند و امسال هم با این نامگذاری خواستند تا گام عملی موثری در این جهت برداشته شود.
با توجه به داغ بودن بحث برجام، به نظر شما نسبت برجام با اقتصاد مقاومتی چیست؟ چون از ابتدای فعالیت دولت یازدهم، موضوع مذاکرات هسته ای و برجام شاه"بیت حرف"ها و برنامه های دولت بوده است.
شاید تلقی بعضی از مسؤولان دولتی این باشد که رفع تحریم¬ها هم در راستای اقتصاد مقاومتی است؛ به این معنا که بالاخره بخش‌هایی از توافق هسته‌ای می‌تواند تسهیل کننده و تقویت کننده سرمایه¬گذاری¬ها در داخل و تامین نیازهای اساسی کشور و رونق اقتصادی و سایر اتفاقات محتمل باشد.
اما شاید این ارتباط خیلی ارتباط شفاف و روشنی نباشد. به عبارت دقیق تر می تواند رابطه «عموم و خصوص من وجه» بین اقتصاد مقاومتی و برخی از اتفاقات احتمالی بعد از رفع تحریمها، قابل تصور باشد و هم عکس آن ممکن است اتفاق بیفتد؛ به این معنا که اجرای نادرست برجام و خلف وعده های طرف مقابل و بردن کشور ما به سمت مصرف به جای تولید، عکس آن انتظار را به وجود بیاورد.
بنابراین، هر دو احتمال وجود دارد؛ لذا اجرای صحیح برجام می¬تواند تلقی اول را تایید بکند و خلف وعده طرف مقابل و عدم اهتمام مسؤولان درخصوص الزامات اجرای برجام، می¬تواند عکس انتظاراتی را که از اقتصاد مقاومتی می‌رود به وجود بیاورد، یعنی هم مصرف¬زدگی را دامن بزند و هم تولید داخل تحت فشار قرار دهد. به همین دلیل می¬توان بین برجام و اقتصاد مقاومتی، هم ارتباط¬ مثبت رخ دهد و هم ممکن است ارتباط منفی متصور باشد؛ این‌ها، بسته به اتفاقاتی است که در عمل رخ می¬دهد.
نکته ای که نباید فراموش کرد این است که اقتصاد مقاومتی متعلق به مقطع خاصی نیست؛ بلکه به معنای غنای کشور، بی¬نیازی کشور و در نتیجه جهش کشور در حوزه¬های اقتصادی است. با وضعیتی که در خودروسازی داریم، با وضعیتی که در بخش¬هایی از تولیدات داخل داریم، فعلاً حرفی برای گفتن حتی به همسایگان خود نداریم و آنها ترجیح می¬دهند از کشورهای دوردست¬تر محصولات مورد نیازشان را تهیه کنند. این را باید علاج کرد و علاج آن نیاز به عزم دارد، به ویژه در قوه مجریه.
آقای دکتر! در این دو سالی که از دولت گذشته است، وضعیت انضباط مالی دولت را با توجه به شعارهایی که مطرح می کرد و نقدهایی که به دولت گذشته داشته، چطور دیده‌اید؟ گاهی اوقات صحبت از این می شود که حجم نقدینگی که در طی دو سال فعالیت این دولت ایجاد شده، شاید از بعضی جهات با کل حجم نقدینگی دولت نهم و دهم برابری کند.
پاسخ به این سوال بسته به این است که انضباط مالی را چگونه تعریف کنیم؛ اگر منظور از انضباط مالی، جلوگیری از اقدامات خلاف قانون و اعمال مجرمانه و تخلفات باشد، اشاره‌ای که کردید، شاید جزء مصادیق این موضوع قرار نگیرد. اما واقعیت این است که نقدینگی رشد کرده و رشد آن کمتر از گذشته هم نبوده است.
اما دولت تا حدودی توانسته سرعت تورم را بگیرد و نرخ تورم را تا حدود زیادی حفظ کند که البته اثر جانبی¬ این کار، رکود شدید در حوزه¬های مختلف اقتصادی بوده است، یعنی مدیران اقتصادی باید همزمان این دو مقوله را در کنار هم در نظر بگیرند، یعنی مقولۀ کنترل نقدینگی، کنترل تورم و رشد و رونق اقتصادی.
یعنی کنترل نقدینگی باعث شده است که عملاً از این طرف بام بیفتند، یعنی کنترل نقدینگی در اختیار واحدهای اقتصادی نباشد و این باعث رکود شود!
بله؛ در عین این که نقدینگی افزایش قابل توجهی داشته، ولی در اختیار تولید نبوده است.
عددی از میزان دقیق نقدینگی دارید؟
ارقام مختلفی گفته شده است، اما به اندازه دولت دهم و حتی بخشی از دولت نهم در همین مقطع 3 ساله، رشد نقدینگی داشته‌ایم.
شاید این نگرانی و این سوال بیشتر برای دوران بعد از تحریم و از اینجا به بعد باشد، شاید بعد نباشد یک ارزیابی هم از آنچه که تا الان گذشته است داشته باشیم؛ فکر می کنید توجه به پیمانکاران داخلی در دوران فعالیت این دوات مخصوصاً از زمانی که زمزمه رفع تحریم ها جدی تر شد، چطور بوده؟ چقدر به توان نیروهای داخلی توجه شده است یا اساساً این اراده وجود دارد؟
این از توصیه های مستمر دلسوزان است، یعنی همه کسانی که در این حوزه اظهارنظر می¬کنند معمولاً این توصیه را هم دارند که به این موضوع توجه و تاکید ویژه¬ای بشود اما موضوع خاص پیمانکاران، موضوعی است که باید آسیب¬شناسی شود، یعنی معضلاتی که خود پیمانکاران به وجود می¬آورند و هم مشکلات و موانعی که بر سر راه آنها وجود دارد.
لذا موضوعی است که باید مستقل از بحث مقاومتی مورد توجه قرار بگیرد، حتی صدور خدمات فنی مهندسی در قانون برنامه و قوانین مختلف مورد توجه مسئولان کشور است. صدور خدمات فنی مهندسی یعنی صدور نیروی کار، اما نه به صورت درهم و بی¬برنامه، بلکه به صورت شکل¬یافته و نظام¬یافته که قطعاً چنین مسأله‌ای می¬تواند مستقیم و غیرمستقیم دارای آثار مثبت برای کشور باشد، چه برسد به اینکه ما بگوییم این توان و ظرفیت در داخل کشور می¬تواند کشور را بسازد و از بسیاری تنگناها رهایی بدهد.
اما تعدیلی که در سازمان مدیریت و برنامه ریزی وجود دارد، در ارتباط با پروژه ها نیاز به بازنگری دارد؛ علاوه بر این، رفتارهای نامناسب بعضی از پیمانکاران در اخذ پروژه ها و نحوه اداره و پیگیری آنها نیز از آسیب¬های داخلی پیمانکاری ماست. از سوی دیگر، حل مشکلات  پیمانکاران و رفع موانعی که در فعالیت آنها وجود دارد و حتی اگر لازم شد، قانون کار در مورد آنها مورد توجه و بازنگری قرار بگیرد، از موضوعاتی است که باید مورد توجه دولت و مجلس باشد.
منظورتان از «تعدیل» در قراردادهای پیمانکاری چیست؟
در همه پروژه ها نرخی داریم تحت عنوان «نرخ تعدیل»؛ پروژه ای که از یکسال به سال دیگر منتقل می شود، این نرخ باعث افزایش هزینه های آن پروژه می شود و در نقطه مقابل برخی از مشکلات پیمانکار را هم حل می کند؛ چون دستگاه و نیروی انسانی و مدیریتش، به علت تاخیر در ارتباط با اعتبارات معطل مانده است.
این نرخ تعدیل متناسب با شرایط روز و تغییرات کشور و مسائل خود پیمانکاران نیاز به بازنگری دارد؛ به عنوان مثال اگر دولت بتواند از پیمانکاری که در یک پروژه اعتبارش محدود است و نمی رسد و قابل پیش بینی است که بخشی از ظرفیت سال معطل خواهد ماند، در پروژه های فعال یا نیمه فعال دیگر در بقیه سال استفاده بکند، می تواند هم سرعت کار را بالا ببرد و هم هزینه های خودش را کاهش دهد.
اگر تشخیص دولت هم این است که یک پروژه در طول حتی یک برنامه ممکن است به انجام نرسد، با فازبندی پروژه¬ها هم می‌تواند این کار را انجام دهد، مانند پیمانکاری‌های امانی فازبندی کند و موضوع به موضوع، آنها را به مناقصه بگذارد تا بعد از اینکه به نتیجه رسید، دیگر چیزی به نام نرخ تعدیل در خصوص آن پروژه نداشته باشیم.
این نکته هم یک کار ستادی مدیریتی است؛ یعنی هم از نظر ستادی باید مقررات نرخ تعدیل مورد بازنگری قرار بگیرد و هم از نظر عملیاتی و مدیریتی هم باید نحوه کار در هر پروژه به نوعی پیش¬بینی و تدبیر شود که هزینه¬های پروژه به دلیل برخورد کردن با تعدیل¬های سال¬های متمادی، افزایش¬های غیرقابل تحملی نداشته باشد یا به عبارتی هزینه پروژه را خیلی بالا نبرد.
این مساله از طرف مجلس در بودجه¬های سنواتی قابل بررسی است؟
نه؛ بخشی از آن ستادی است، یعنی خود سازمان مدیریت باید پیشنهاد کند اگر در قالب مصوبات هیات دولت می¬تواند باشد و ببرند از آن اختیار استفاده کنند و اگر نیاز به قانون داشته باشد، به صورت مستقل و یا در ضمن قوانین مرتبط دیگر این‌ها را پیشنهاد کنند.
البته این راه حل، نیاز به بررسی بیشتر دارد و موضوعی است که به صورت خام و اولیه آن را مطرح می کنم، نه به صورت تفصیلی و کارشناسی.
آقای دکتر؛  از دهه 70 به این طرف با موضوعی مواجه شدیم تحت عنوان اینکه «توسعه» اجتناب¬پذیر است ولو اینکه بعضی از اقشار زیر چرخ¬های توسعه له شوند، اما بعد از مدتی همه چیز سر جای خودش قرار می¬گیرد. شاید هنوز هم این دیدگاه در دولت فعلی که به نوعی برایند دولتهای کارگزاران و اصلاحات است، هنوز طرفدار داشته باشد. فکر می¬کنید این نگاه چقدر الان جدی است و چطور می¬شود در قالب برنامه¬نویسی و قانونگذاری با آن مقابل کرد ؟
بله؛ این نکته درستی است، به عنوان مثال الان در این دولت شاهد فشار برای کاهش پوشش¬های حمایتی هستیم. به بهانه¬های مختلف بیمه¬شوندگان را حذف می¬کنند! در مواردی مانند بیمه قالیبافی و بیمه کارگران ساختمانی و سایر بیمه¬ها شاهد آن هستیم به طور منظم تحت فشار دستگاه¬هایی مانند سازمان تامین اجتماعی، به طور مداوم حقوق بیمه¬شوندگان تضییع می¬شود.
علاوه بر این، در موضوعات دیگری مانند تداوم اقدامات حمایتی دیگر، مثل حمایت از بیکاران متقاضیان متقاضی کار، در دولت به شدت مخالفت می¬شود و حال و هوای دولت هم، حال و هوای توسعه بدون توجه به عدالت است.
برای مقابله با این وضعیت، مجلس چکار کرده است؟!
در مجلس سعی می¬شود به صورت فردی و یا جمعی در قالب مصوبات، با این موضوع مقابله شود و در حوزه اجرایی هم سعی می¬کنیم التزام دولت را به اجرای قانون مورد توجه قرار بدهیم؛ به عنوان مثال، به جای حمایت متقاضی کار سراغ حمایت از کارخانه¬دارانی نروند که به بهانه اشتغال، منابع را از بین می¬برند و چه بسا اشتغالی هم ایجاد نمی¬کنند.
البته در این رابطه اختلاف دیدگاه هم وجود دارد؛ مثلاً مصوبه¬ای در مجلس داشتیم که به مجمع تشخیص مصلحت هم رفت، مجمع برگرداند که در مجلس درباره آن تصمیم¬گیری شود و جلسات متعددی با مسؤولان دولت گذاشتیم، اما به نتیجه نرسیدیم؛ چون بعضی از مسؤولان دولتی در آن جلسات اظهار می¬داشتند که بیشتر مایل هستند این منابع در اختیار صاحبان سرمایه قرار بگیرد و به جای حمایت از متقاضیان کار، به اصطلاح از کارآفرینان حمایت کنند.
این کار دقیقاً در دوره دولت آقای هاشمی به بوته آزمایش گذاشته شد و جواب نداد! یعنی تحت این عنوان، لیست¬هایی آورده شد و کمک¬هایی گرفته شد، ولی همان کسانی که بنا بود با این منابع اشتغال پیدا بکنند از همان کارخانجات اخراج شدند و عملاً این منابع ائتلاف شد، به جای رسیدن به دست کسانی که جامعه هدف این تصمیم بودند.
فکر می¬کنید تعامل مجلس دهم با دولت و یا تعامل دولت با مجلس دهم چگونه خواهد بود؟ آیا بهانه¬هایی مثل اینکه مجلس همسو نیست یا کمک نمی¬کند یا تعداد سوالات و تذکرات بالاست، همچنان ادامه خواهد داشت، یا اینکه با توجه به ترکیب مجلس، فضای جدیدتری را خواهیم دید؟
این مسئله بستگی به رفتار نمایندگان در دوره جدید و نوع مواجه دولت با آنها دارد؛ امیدواریم که تعامل در حداکثر شکل خود به وجود بیاید و در کنار آن استقلال و جایگاه مجلس هم لحاظ شود.
شما این ظرفیت را چگونه می بینید؟ نمایندگان چطور رفتارخواهند کرد؟
با بخشی از نمایندگان جدید آشنایی ندارم و از روش های آنها اطلاع ندارم، بنابراین نمی توانم از الان اظهارنظر کنم، ولی می توان گفت که تعامل بهتر می شود اما حفظ استقلال مجلس بستگی به نوع انتخاب هایی دارد که نمایندگان به عنوان مثال در مورد رئیس مجلس یا هیات رئیسه و روسای کمیسیون ها و امثال این‌ها اتخاذ می‌کنند، اما هر دو لازم است، هم تعامل و هم استقلال.
فکر می کنید رئیس مجلس آینده هم آقای لاریجانی است؟
این مسأله به تصمیم نمایندگان بستگی دارد، اما خودم شخصاً امیدوارم این اتفاق بیفتد.


برچسب ها: اقتصاد مقاومتی ، مجلس ، رکود ،

شنبه 22 اسفند 1394

انتخابات اخیر

   نوشته شده توسط: دفتر ارتباطات    نوع مطلب :عمومی ،اخبار ،تحلیلی ،

یک عضو هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی، گفت: مردم در انتخابات اخیر بانی گردش نخبگان و تنظیم قوه مقننه به عنوان نهادی که جریان‌های مختلف در آن نقش دارند، شدند.
محمدحسین فرهنگی در گفت‌وگو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با اشاره به بیانات اخیر رهبری در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری،‌ در مورد پیام انتخابات 7 اسفند و مشارکت مردم در این دوره از انتخابات، اظهار کرد: مردم در این دوره از انتخابات هوشمندانه عمل کردند و متناسب با آرایش سیاسی داخل کشور مناسب‌ترین ترکیب را برای آن رقم زدند و اینکه همه جریان‌های سیاسی در قوه مقننه حضور موثر داشته باشند، امر مبارکی است.
نماینده مردم تبریز در مجلس،‌ تصریح کرد: پیش‌بینی این است که اگر مجلس آینده بتواند در گام بعدی اقدامات مناسبی را در دستور کار خود قرار دهد، می‌تواند یکی از مجالس ارزشمند و تأثیرگذار کشور باشد.
فرهنگی در مورد اهمیت مجلس خبرگان و نقشی که اعضا در برابر مسأله نفوذ می‌توانند داشته باشند،‌ گفت: آنچه که خبرگان را برای کشور ضروری می‌سازد اهمیت و جایگاه رهبری است که نقش تعیین‌کننده‌ای برای مسائل کلان نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران دارد، لذا اولویت‌گذاری صحیح می‌تواند دستگاه‌های اجرایی را به سمت اهداف مشخص و معینی هدایت کند. 


ادامه مطلب

برچسب ها: انتخابات ، مجلس ،

چهارشنبه 12 فروردین 1394

برخی مسائل مجلس

   نوشته شده توسط: دفتر ارتباطات    نوع مطلب :عمومی ،اخبار ،

مجلس این تعداد غایب ندارد

اگر قرار باشد هر روز در مجلس استیضاحی مطرح و دو روز دیگر پس گرفته شود، جایگاه مجلس ـ هم از نظر افکار عمومی و هم از نظر نگاهی که قانون اساسی به مجلس داشته ـ آسیب می‌بیند؛ بنابراین، از گذشته‌های نسبتاً دور این رویه در مجلس وجود داشته که مسائلی مثل سؤال و استیضاح، چهارچوب‌هایی داشته باشد و وظایف معینی را مورد سؤال و استیضاح قرار بدهند و نظایر این‌ها کنترل شود.
عموم نمایندگان مجلس شورای اسلامی، از برخی برخوردهای هیأت رئیسه مجلس در دوره نهم، رضایت کامل ندارند و برخی از این نمایندگان بر این باورند که هیأت رئیسه در اعلام وصول استیضاح‌ها و حتی سؤال از وزرا، تعلل زیادی از خود نشان می‌دهد.

گاهی دیده می‌شود یک سؤال از وزیر ماه‌ها طول می‌کشد تا از سوی هیأت رئیسه در صحن علنی اعلام وصول شود، این رفتار‌ها در هیأت رئیسه، باعث به وجود آمدن برخی نارضایتی‌ها در میان برخی نمایندگان مجلس شده و حتی برخی نمایندگان، هیأت رئیسه را به سازش با دولت متهم می‌کنند.

محمد حسین فرهنگی، عضو هیأت رئیسه مجلس درباره این موضوع گفت: طبق ماده ۲۴ آیین نامه داخلی، وظیفه هیأت رئیسه حفظ شأن و منزلت مجلس است و این شأن و منزلت مجلس، به گونه‌ای است که باید در موضوعاتی که به نوعی به روابط بین قوا برمی گردد، سنجیده عمل کند.

وی می‌افزاید: معنای این کار آن است که مثلاً اگر قرار باشد هر روز در مجلس استیضاحی مطرح و دو روز دیگر پس گرفته شود، جایگاه مجلس ـ هم از نظر افکار عمومی و هم از نظر نگاهی که قانون اساسی به مجلس داشته ـ آسیب می‌بیند؛ بنابراین، از گذشته‌های نسبتاً دور این رویه در مجلس وجود داشته که مسائلی مثل سؤال و استیضاح، چهارچوب‌هایی داشته باشد و وظایف معینی را مورد سؤال و استیضاح قرار بدهند و نظایر این‌ها کنترل شود.

وی افزود: در ‌‌نهایت هم اجمالاً مذاکراتی را که بعضاً در آیین نامه داخلی تصریح شده و در رویه‌های گذشته معمول بوده، انجام بدهد تا مشخص کند بالاخره سؤال کننده در سؤال خود جدی است و یا اراده استیضاح کنندگان در این است که نظرشان تا پایان کار این باشد. در دوره گذشته برای استیضاح چهارچوبی نیز تصویب و برای پس گرفتن آن محدودیت‌هایی هم تعیین شد تا نتوان استیضاحی را مطرح و فوراً آن را منتفی کرد.

البته این کار مرحله‌ای است تا اگر کسی بعد‌ها بخواهد آن را پس بگیرد، امکانش نباشد. در گذشته این گونه نبود و بسیاری از موارد رسما اعلام می‌شد در روزهای پایانی به کمتر از حدنصاب می‌رسید؛ بنابراین، کاری که هیأت رئیسه می‌کند، تلاش برای پختگی لازم در طرح سؤال یا استیضاح است و رساندن آن به جایی که شأن و منزلت مجلس هم آسیب نبیند.

وی در خصوص غیبت‌های نمایندگان مجلس نیز گفت: متأسفانه این از نکاتی است که رسانه‌ها در آن دقت کافی ندارند؛ حتی تابناک هم در گذشته یک بار مطلب نامناسبی زده بود و بنده پاسخ مفصلی فرستادم و درج هم کردند.
پاسخ روشنی دارد. سؤال و پاسخ این است که هم قانون اساسی و هم آیین نامه داخلی اعلام کرده که وقتی تعداد اعضا به دوسوم رسید، مجلس رسمی می‌شود؛ معنای این سخن آن است که در شرایط جاری با ۱۹۴ نفر دوم سوم به دست می‌آوریم. با ورودی که نمایندگان با سرانگشت ورودشان را ثبت می‌کنند، امکان ثبت به شکل دیگری هم وجود ندارد. به محض اینکه به آن عدد رسید، رئیس موظف است که زنگ آغاز جلسه را بزند، بعضی از رسانه‌ها مثل خود تابناک تلقیشان از آن سؤال این است که پس مجلس با حدود ۱۰۰ نفر یا ۹۸ نفر غایب شروع شد، در حالی که این گونه نیست و رئیس جلسه موظف است به محض اینکه به ۱۹۴ رسید، زنگ بزند. گاهی چند ثانیه تأخیر دارد که به ۱۹۶ می‌رسد.
وی گفت: پس این اشکال که چرا مجلس با غیبت ۹۵ نفر شروع شد. این سؤال نادرستی است و به علت بی‌اطلاعی از قانون اساسی و قانون  قانون آیین نامه داخلی است و اگر دقت کرده باشید،‌گاه پیش از جلسه علنی، رئیس می‌خواهد نکاتی را با نمایندگان در میان بگذارد، که بیست دقیقه یا نیم ساعت و یا بیشتر طول می‌کشد یا گاهی جلسه ما غیر علنی است. در این قبیل موارد، زمانی که زنگ زده می‌شود جلسه با ۲۲۰ نفر با 240  نفر شروع می‌شود. دلیلش این است که حد نصاب دو سوم گذشته و چون تأخیری در اعلام جلسه بوده، نمایندگان هم رسیده‌اند.
از سوی دیگر، مجلس در کنار کار تقنین، وظایف دیگری هم مثل وظایف نظارتی دارد؛ هر چند همواره به نمایندگان توصیه می‌شود جلسات شرکت در مجامع هیأت‌ها و جلساتی که طبق قانونی باید در آن‌ها حاضر شوند مواقعی تعیین کنند که در زمان جلسه علنی نباشد؛ اما اختیار همیشه در دست نمایندگان نیست.
وی افزود: فرض کنید کسی عضو کمیسیون ماده ۱۰ احزاب باشد و ساعت ۱۰ صبح روز یکشنبه جلسه می‌گذارند. موضوعات هم مهم هست و در کنار مباحث مجلس، نماینده مجلس نیز باید در آنجا باشد یا در شورای رقابت یا در هیأت واگذاری و نظایر این‌ها که ما بیش از ۱۰۰ مجمع و هیأت داریم تحت عناوین مختلف که در این مجامع نمایندگان وظیفه شرکت دارند، بخشی از حضور‌ها برای این زمان هاست؛ بعضاً هم نمایندگان بنا بر درخواستی که مردم از آن‌ها دارند و بعضاً در زمان انتخابات اخلاقا خودشان را مدیون می‌دانند. برخی از مطالب مردم منطقه خودشان پیگیری کنند. دنبال زمان‌هایی هستند که با بعضی از مسئولین اجرایی در این خصوص جلسات و دیدارهایی داشته باز هم توصیه همیشگی این بوده که این دیدار‌ها قاعدتاً خارج از زمان کمیسیون‌ها و خارج از زمان صحن علنی مجلس باشد اما گاهی در طرف‌های مقابل، چنین آمادگی وجود ندارد؛ یعنی وزیر هم مثل نماینده مجلس گرفتار انواع جلسات و تصمیم گیری‌ها و برنامه ریزی‌ها و اجراییات و سفرهای داخلی و خارجی و امثال این هاست و موضوعات هم گاهی، موضوعاتی هستند که زمان آن می‌گذرد و نماینده احساس می‌کند این قصور آثار زیانباری برای منطقه خود داشته باشد؛ لذا مجبور به گرفتن مرخصی می‌شود.
در برخی مواقع نیز نمایندگان مثل بقیه مردم کسالت پیدا می‌کنند، گاهی گرفتاری در خانواده آنان پیش می‌آید. گاهی شرایطی برایشان پیش می‌آید که به هر علتی نمی‌توانند به جلسه برسند و گاهی پرواز لغو می‌شود. از نظر زمینی هم مسافت به اندازه‌ای است که نمی‌توانند خود را برسانند و طبیعتاً اتفاقات پیش بینی شده یا نشده شخصی هم برای نمایندگان مجلس پیش می‌آید؛ قانون اساسی الزام نکرده حضور ۱۰۰ درصدی نمایندگان بلکه الزام کرده به دو سوم. 


برچسب ها: مجلس ، غیبت نمایندگان ،

پنجشنبه 16 بهمن 1393

چگونگی بررسی بودجه در مجلس

   نوشته شده توسط: دفتر ارتباطات    نوع مطلب :عمومی ،با رسانه ها ،نطقها و مذاکرات ،

محمدحسین فرهنگی عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری تسنیم درباره زمان بررسی لایحه بودجه سال 1394 کل کشور در صحن علنی پارلمان اظهار داشت: براساس برنامه‌ریزی انجام شده بررسی لایحه بودجه سال آینده در کمیسیون تلفیق تا پایان هفته جاری به پایان می‌رسد و از روز یکشنبه 26 بهمن ماه در صحن علنی مجلس مورد رسیدگی قرار می‌گیرد.
وی ادامه داد: در این روز ابتدا کلیات لایحه بودجه بررسی می‌شود و در صورت تصویب آن، رسیدگی به جزییات این لایحه در دستورکار قرار می‌گیرد و نمایندگان مجلس با برگزاری جلسات علنی در دو شیفت کاری لایحه بودجه را بررسی می‌کنند که پیش‌بینی می‌شود در دو هفته کاری بررسی بودجه پایان یابد.
این عضو هیئت رئیسه همچنین گفت: نمایندگان مجلس در هفته آینده برای سرکشی به حوزه‌های انتخابیه می‌روند و در روز یکشنبه 26 بهمن ماه جلسات علنی خود را از سر می‌گیرند.
فرهنگی با اشاره به چندشیفته بودن جلسات علنی مجلس در زمان رسیدگی به لایحه بودجه گفت: در ابتدا نشست‌های علنی مجلس همه روزه به جز ایام تعطیل و در دوشیفت کاری برگزار می‌شود اما در صورت نیاز و با تصمیم هیئت رئیسه، جلسات علنی سه‌شیفته خواهد شد.


برچسب ها: بودجه ، مجلس ،

یکشنبه 9 آذر 1393

قوای سه گانه

   نوشته شده توسط: دفتر ارتباطات    نوع مطلب :عمومی ،با رسانه ها ،



فرهنگی تاکید کرد؛

ارتباط میان قوای مقننه و مجریه در راستای قانون است
عضو هیات رئیسه مجلس با بیان اینکه ارتباط میان قوای مقننه و مجریه درراستای قانون است، گفت: رفتارهای خارج از چارچوب قانونی بعضی اعضای قوا مشکل افرین است.
محمد حسین فرهنگی در گفت وگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری خانه ملت، با اشاره به روز مجلس گفت: با توجه حوزه گسترده مسئولیت مجلس شورای اسلامی عملکرد قوه مققنه در دوره نهم مثبت است.
درباره تعامل قوه مقننه با قوای مجریه و قضاییه، گفت: مطلوب است که ارتباطات میان قوای 3 گانه درراستای قوانین شکل بگیرد، به عبارت بهتربا توجه به استقلال 3 قوه و الزاماتی که درقانون اساسی و قوانین عادی نسبت به قوا وجود دارد روابط آنها در چارچوب این موازین مسیر تعریف شده و شفافی دارد.
نماینده مردم تبریز، آذرشهرواسکو درمجلس شورای اسلامی، ادامه داد: البته بخشی از تعاملات به رفتارهای فردی و جمعی اعضای قوا بستگی دارد که این مورد هم تا کنون فراز و فرودهایی داشته است، اما در حال حاضر قوه مقننه ومجریه سعی دارند که درچارچوب تعریف شده قانون حرکت کنند و  به نظر می رسد که مشکل خاصی وجود نداشته است.
عضو هیات رئیسه مجلس، تصریح کرد: اما رفتارهای خارج ازچارچوب مورد نظر ازسوی برخی اعضای قوا گاهی مشکلاتی به وجود آورده است، میان قوه قضاییه و دو قوه دیگر نیز مشابه موارد مورد نظر را می توان رصد کرد، بنابراین درچارچوب های کلی قانونی می توان روابط میان مجلس و دولت را مثبت ارزیابی کرد اما در بررسی موردی ممکن است که نکات قابل تأملی وجود داشته باشد./


برچسب ها: مجلس ، قوای سه گانه ،