ابلاغ قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران

جناب آقای دكتر محمود احمدی نژاد
رئیس محترم جمهوری اسلامی ایران
عطف به نامه شماره 28491/31728 مورخ 10/5/1384 در اجرای اصل یكصد و بیست و سوم (123) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران مصوب جلسه مورخ 3/4/1386 كمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی مطابق اصل هشتاد و پنجم (85) قانون اساسی كه با عنوان لایحه به مجلس شورای اسلامی تقدیم گردیده بود و پس از موافقت مجلس با اجرای آزمایشی آن به مدت چهارسال در جلسه علنی روز یكشنبه مورخ 5/6/1385، مطابق اصل یكصد و دوازدهم (112) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به مجمع محترم تشخیص مصلحت نظام ارسال گردیده بود با تأیید آن مجمع در تاریخ 2/10/1391 و قید ابقاء قوت قوانینی كه از سال 1386 تا 2/10/1391 به نفع ایثارگران به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده است، برای اجرای آزمایشی به مدت چهارسال از تاریخ تأیید مجمع تشخیص مصلحت نظام، به پیوست ابلاغ می‌گردد.
علی لاریجانی

رونوشت:
- معاونت محترم نظارت جهت استحضار و اقدام

 

قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران
فصل اول -كلیات
    ماده 1 - تعاریف
    الف– ایثارگر در این قانون به كسی اطلاق میگردد كه برای استقرار و حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی و دفاع از كیان نظام جمهوری اسلامی ایران و استقلال و تمامیت ارضی كشور، مقابله با تهدیدات و تجاوزات دشمنان داخلی و خارجی انجاموظیفه نموده و شهید، مفقودالاثر، جانباز، اسیر، آزاده و رزمنده شناخته شود.
    تبصره – احراز مصادیق ایثارگری و تشخیص از كارافتادگی مشمولان این قانون در چهارچوب قوانین نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران براساس آییننامهای خواهد بود كه توسط وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح با همكاری بنیاد و ستادكل نیروهای مسلح تهیه و بهتصویب هیأت وزیران میرسد.
    ب – شهید و مفقودالاثر: به كسی اطلاق میشود كه جان خود را در راه تكوین، شكوفایی، دفاع و حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی و كیان جمهوری اسلامی ایران، استقلال و تمامیت ارضی كشور، مقابله با تهدیدات و تجاوزات دشمن و عوامل
ضد انقلاب و اشرار نثار نموده و یا در این رابطه مفقودالاثر شناخته شود.
    ج – جانباز: به كسی اطلاق میشود كه سلامتی خود را در راه تكوین، شكوفایی، دفاع و حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی و كیان جمهوری اسلامی ایران ، استقلال و تمامیت ارضی كشور، مقابله با تهدیدات و تجاوزات دشمن و عوامل ضدانقلاب و اشرار از دست داده و به اختلالات و نقصهای جسمی یا روانی دچار شود.
    د - اسیر: به كسی اطلاق میشود كه در راه تكوین، شكوفایی، دفاع و حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی و كیان جمهوری اسلامی ایران، استقلال و تمامیت ارضی كشور، مقابله با تهدیدات و تجاوزات دشمن وعوامل ضدانقلاب و اشرار در داخل و یا خارج از كشور گرفتار آمده و هویت و وضعیت وی مورد تأیید مراجع صلاحیتدار قرار گیرد.
    هـ – آزاده: به كسی اطلاق میشود كه در راه تكوین، شكوفایی، دفاع و حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی و كیان جمهوری اسلامی ایران، استقلال و تمامیت ارضی كشور، مقابله با تهدیدات و تجاوزات دشمن و عوامل ضد انقلاب و اشرار در داخل و یا خارج از كشور اسیر شده و سپس آزاد شود. همچنین كلیه افرادی كه از تاریخ 28/5/1332 تا 16/11/1357 با الهام از مبارزات و مجاهدات امام خمینی(ره) به دلایل امنیتی، مذهبی یا اتفاقات سیاسی دیگر حداقل به مدت سه ماه در بازداشت یا حبس قطعی بودهاند.
تبصره – استمرار شرایط این بند در طول دوران اسارت و یا زندان باید به تأیید مراجع صلاحیتدار برسد.
    و – رزمنده: به كسی اطلاق میشود كه در راه تكوین، دفاع و حفظ ارزشها و كیان جمهوری اسلامی ایران، استقلال و تمامیت ارضی كشور، مقابله با تهدیدات و تجاوزات دشمن و عوامل ضدانقلاب و اشرار با تأیید مراجع ذیصلاح بهطور فعال حضور یافته باشد.
    تبصره- رزمندگان موضوع این بند در استفاده از تسهیلات این قانون كه شامل ایثارگران میباشد، مستثنی بوده و دولت موظف است اقدامات قانونی لازم را در جهت رسیدگی به امور آنان به عمل آورد.
    ز – خانواده شاهد : خانوادههای معظمی كه در راه اعتلای اهداف عالیه انقلاب اسلامی و مبارزه با دشمنان انقلاب یكی از اعضای خانوادهشان (پدر، مادر، همسر، فرزند) شهید یا مفقودالاثر یا اسیر شده باشد.
    ح – خانواده ایثارگران: خانوادههای جانبازان و آزادگان كه شامل همسر، فرزند و والدین آنها میشود.
    ط – درصورت فوت جانبازان و آزادگان مشمول این قانون، خدمات و امتیازات مربوط، به خانواده تحت تكفل آنان تعلق میگیرد.
    ی – بنیاد شهید و امور ایثارگران در این قانون به اختصار «بنیاد» نامیده میشود.

ماده 2 – دستگاههای مشمول این قانون عبارتند از:
    الف – كلیه وزارتخانهها، سازمانها، و دستگاههای اجرائی، مؤسسات و شركتهای دولتی و ملی شده تحت پوشش و یا مدیریت دولتی اعم از اینكه دارای قوانین و مقررات خاص باشند و یا نباشند، قوه قضائیه اعم از كادر قضائی و اداری و سازمانها و مؤسسات وابسته و تابعه آنها، كانون وكلای دادگستری، كانونهای كارشناسان رسمی دادگستری، قوه مقننه، نهاد ریاست جمهوری ، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (سازمانهای وابسته و تابعه)، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران (نظامی و انتظامی) نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی و نهادهای انقلاب اسلامی و شركتهای تحت پوشش وابسته یا تابعه آنها و كلیه سازمان‌ها و شركتهایی كه به نحوی از انحاء از بودجه عمومی دولت استفاده میكنند و یا قسمتی از بودجه آنها توسط دولت تأمین میگردد، بانكها، مؤسسات بیمهای، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، شهرداری‌ها و شركتهای تحت پوشش آنان و نیز مؤسسات و شركتهایی كه شمول قانون برآنها مستلزم ذكر نام است از قبیل سازمان تأمین اجتماعی، شركت ملی نفت ایران، شركت ملی گاز ایران، شركت ملی صنایع پتروشیمی، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، سازمان صنایع ملی ایران، شركتهای هواپیمایی، سازمان انرژی اتمی، اعضای هیأت علمی و كادر اداری دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی كشور، مجمع تشخیص مصلحت نظام، شورای نگهبان و دانشگاه آزاد اسلامی
    ب – سایر دستگاهها و سازمان‌ها و شركتها و مراكز تولیدی و توزیعی و خدماتی كه تحت پوشش قانون كار یا مقررات تأمین اجتماعی و قوانین خاص هستند.

فصل دوم – مسكن
    ماده 3 – خدمات مسكن با استفاده از روشهای ذیل ارائه میگردد:
    الف – تأمین و واگذاری زمین یا مسكن
    ب – واگذاری منازل اجاره به شرط تملیك
 

    ج – ارائه تسهیلات بانكی بلندمدت با كارمزد حداكثر چهاردرصد (4%) با بازپرداخت بیست ساله
    د – ودیعه مسكن استیجاری
    هـ - كمك بلاعوض
    و – پرداخت هزینه تعمیر منزل و تبدیل به احسن نمودن مسكن نامناسب
    ز – معافیت از هزینههای آمادهسازی زمین، خدمات و تسهیلات مهندسی و شهری كه حسب مورد به ایثارگران واجد شرایط تعلق میگیرد.
    تبصره 1 – مشمولان دریافت خدمات مسكن عبارتند از:
1- همسران، فرزندان و والدین شهدا، اسرا و مفقودالاثرها، جانبازان بیست و پنج درصد (25%) و بالاتر و آزادگانی كه فاقد مسكن بوده یا دارای مسكن نامناسب می‌باشند.
2- تا پایان قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران فرزندان جانبازان هفتاد درصد (70%) و بالاتر فاقد مسكن در صورتی كه قبلاً از زمین یا مسكن دولتی استفاده نكرده‎اند.
    تبصره 2 – جانبازان و آزادگان متوفای مشمول این فصل كه قبل از فوت از خدمات مربوط به مسكن برخوردار نشدهاند، خدمات مرتبط به مسكن به همسران آنان كه مسؤولیت حضانت فرزندان جانباز و آزاده را عهدهدار میباشند و یا به قیم قانونی
به نام فرزندان آنان اعطاء میگردد. ضمناً جانبازان و آزادگان متأهل متوفی كه دارای فرزند نباشند واگذاری خدمات مسكن موردنظر به همسر آنان ارائه میگردد.

ماده 3 مكرر- دولت موظف است در اجرای بند(ل) ماده(44) قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران در سال 1391 به تعداد یكصد هزار نفر از جانبازان بیست و پنج درصد(25%) و بالاتر، آزادگان و فرزندان شهدا، فرزندان جانبازان بالای هفتاد درصد(70%)، همسران و والدین شهدا تسهیلات خرید یا ساخت مسكن اعطاء نماید.
مبلغ تسهیلات مزبور به‌ازای هر واحد مسكونی در شهرهای بیش از یك میلیون نفر چهارصد و پنجاه میلیون (450.000.000)ریال، مراكز استانها سیصدوپنجاه میلیون(350.000.000) ریال، سایر شهرها دویست و پنجاه میلیون (250.000.000) ریال و برای روستاها یكصد و پنجاه میلیون(150.000.000) ریال با نرخ چهار درصد(4%) و بازپرداخت بیست‌ساله بدون رعایت الگوی مصرف و نوساز بودن مسكن تعیین می‌گردد.
دولت موظف است نسبت به تضمین، پیش‌بینی و پرداخت مابه‌التفاوت سود بانكی تا سقف نرخ مصوب نظام بانكی بانكهای عامل اقدام نماید.
بانكهای عامل موظفند نسبت به ارزیابی ملك، محاسبه و أخذ تضمین‌های بازپرداخت لازم به‌میزان اصل تسهیلات و سود سهم ایثارگر(چهار درصد) اقدام نمایند.
    تبصره- دولت مكلف است به جانبازان و آزادگان و خانواده شهدای دارای مسكن ناتمام و نامناسب كه قبلاً از وامهای كمتر از سقف وام مصوب در سال 1390 استفاده كرده‌اند، مابه‌التفاوت آن را با همان وثیقه قبل یا وثیقه جدید پرداخت نماید.

ماده 4 – میزان تسهیلات بانكی این فصل برای هریك از مشمولان به ازای هر واحد مسكونی، یكصد و بیست میلیون (000/000/120) ریال در شهرهای با بیش از یك میلیون نفر جمعیت و در سایر شهرها و روستاها یكصد میلیون (000/000/100) ریال میباشد. افزایش سطح تسهیلات موضوع این ماده در سالهای آتی، براساس نرخ تورم به تصویب هیأت وزیران خواهدرسید.
    تبصره 1 – مشمولان این قانون كه عضو تعاونیهای مسكن بوده و نیز مالكان املاك مسكونی فاقد سند مالكیت رسمی اعم از شهری و روستایی میتوانند با ارائه ضمانت لازم (سفته و تعهدنامه كتبی بنیاد استان مربوط) از تسهیلات بانكی استفاده نمایند. این ضمانت نافی مسؤولیت بانك در پیگیری اقدامات قانونی برای وصول مطالبات معوق نخواهد بود.
    تبصره 2 – رعایت آییننامه مقاومسازی در ساخت واحدهای مشمول این تسهیلات كه به تأیید شهرداری یا بنیاد مسكن رسیدهباشد ضروری است.
    تبصره 3 – محاسبه سود و كارمزد متعلق به تسهیلات بانكی مسكن در چهارچوب ضوابط مورد عمل بانكها در بخش مسكن صورت خواهد گرفت و سود و كارمزد قابل دریافت از ایثارگران مشمول، چهاردرصد (4%)بوده و پرداخت مابهالتفاوت آن نسبت به سود مورد انتظار بانكها در بخش مذكور در قوانین بودجه سنواتی كل كشور پیشبینی خواهدشد تا از آن طریق به بانكها پرداخت شود.
    تبصره 4 – ایثارگرانی كه از تسهیلات و وام خرید مسكن در سقف بالاتر از میزان اشاره شده در این ماده استفاده مینمایند سود تسهیلات و كارمزد وام دریافتی تا سقف پیشبینی شده در این ماده براساس چهاردرصد (4%) و مازاد بر آن برابر ضوابط نظام بانكی محاسبه خواهدشد. دریافت این تسهیلات و وام بدون شرایط سپردهگذاری میباشد.

    ماده 5 – به منظور پیشگیری از تخریب و بلااستفاده شدن و مساعدت در تعمیر و نگهداری منازل مسكونی مشمولان این فصل كه در عسر و حرج قرار دارند و از مساعدتهای مربوط به مسكن نیز بهرهمند نشدهاند، بنیاد بر حسب ضوابط و مقررات مصوب هیأت امناء میتواند بخشی از هزینههای تعمیرات منازل را به صورت بلاعوض پرداخت نماید.

    ماده 6 – مشمولان این قانون برای احداث یك واحد مسكونی با زیربنای مفید تا یكصد و بیست مترمربع و بیست مترمربع تجاری در شهر محل سكونت خود از پرداخت هزینههای عوارض صدور پروانههای ساختمانی، عوارض شهرداری و نوسازی برای یكبار با معرفی بنیاد معاف میباشند. مفاد این ماده در احداث مجتمعهای مسكونی نیز اعمال و مازاد بر تراكم شامل ایثارگران نخواهدبود.
    تبصره – مشمولان این قانون از پرداخت هرگونه هزینه انشعاب آب و فاضلاب، برق و گاز و پنجاه درصد (50%) هزینه خدمات انشعاب آنها برای یك‌بار معاف میباشند.

    ماده 7 – وزارت راه و شهرسازی موظف است برای جانبازان بیست و پنج درصد(25%) و بالاتر، آزادگان، همسران شهید و یا قیم قانونی فرزندان شهید (به نام فرزندان) نسبت به تأمین زمین بر مبنای قیمت منطقه‌ای سال 1369 و اولین سال قیمت منطقهای برای زمینهایی كه قیمت منطقهای سال 1369 را ندارند با هماهنگی بنیاد اقدام نماید. در صورتی كه واگذاری زمین به واجدین شرایط این ماده ممكن نباشد دولت مكلف است به ازای آن جهت هریك از مشمولان مبلغ پنجاه میلیون (000/000/50) ریال برای سال اول و متناسب با نرخ تورم جهت سالهای بعد، اعتبار لازم را اختصاص دهد.

    ماده 8 – وزارت راه و شهرسازی موظف است سالانه حداكثر سی‌درصد(30%) از منازل اجاره به شرط تملیك خود را با در نظر داشتن تعداد واجدین شرایط و متناسب با نیاز بنیاد به این امر اختصاص دهد. مابهالتفاوت سهم زمین در آپارتمان‌های اجاره به شرط تملیك به مشمولان واجد شرایط پرداخت میشود.

    ماده 9 – مشمولان این فصل از پرداخت هزینه آمادهسازی كلاً معاف و پرداخت این هزینهها به عهده وزارت راه و شهرسازی است. این معافیت‌ها در هنگام انعقاد قرارداد محاسبه و قید میگردد.

    ماده 10 – بنیاد موظف است با اعتبارات مصوب در بودجه سالانه نسبت به مناسب‌سازی اماكن مسكونی و ساماندهی محیط زیست شخصی جانبازان ویژه اقدام نماید.

    ماده 11 – وزارتخانههای نیرو، نفت، راه و شهرسازی و كشور موظفند كلیه هزینههای خدمات مربوط به آبرسانی، برقرسانی،گازرسانی و جاده مواصلاتی و ساخت و ساماندهی و نگهداری گلزارهای شهدا و یادمانها را با هماهنگی بنیاد تأمین نمایند.
هزینه آب، برق و گاز مصرفی گلزارهای شهدا در مكانهایی كه تحت پوشش شهرداری‌ها، اوقاف و سازمان میراث فرهنگی نیستند رایگان میباشد.
    آییننامه اجرائی این ماده توسط وزارت كشور با هماهنگی بنیاد و ستاد كل نیروهای مسلح و معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور و وزارتخانههای مزبور تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهدرسید.
فصل سوم – بهداشت و درمان
    ماده 12 – حدود خدمات بیمه بهداشتی، درمانی (همگانی، مكمل، خاص) قابل ارائه به خانواده شاهد، جانبازان، آزادگان و افراد تحت تكفل ایشان طبق مفاد قانون بیمه همگانی درمانی كشور و قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی و اصلاحات قوانین یادشده میباشد. آیین‌نامه اجرائی ذیربط با پیشنهاد مشترك بنیاد، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و ستاد كل نیروهای مسلح به تصویب هیأت وزیران
خواهد رسید.

    ماده 13 –
الف- تأمین صددرصد (100%) هزینه بهداشتی درمانی به صورت بیمه سلامت، بیمه همگانی، بیمه مكمل و بیمه خاص (خدماتی كه مشمول قوانین بیمه همگانی و تكمیلی نمیگردند) خانواده شاهد، جانبازان، آزادگان و افراد تحت تكفل آنان برعهده دولت بوده و اعتبارات آن هرساله در قوانین بودجه سنواتی منظور میگردد.
    تبصره 1 – كلیه دستگاههای اجرائی موظفند از محل اعتبارات مصوب و در قالب تخصیص اعتبار ابلاغی نسبت به تأمین و پرداخت كسورات بیمه درمانی همگانی و مكمل سهم كاركنان ایثارگر شاغل در دستگاه مربوط و خانواده شاهد، جانبازان، آزادگان و افراد تحت تكفل آنان اقدام نمایند.
    تبصره 2 - شركتهای دولتی، نهادها، بانكها و مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت و شركتهایی كه شمول قانون بر آنها مستلزم ذكر نام است، موظفند از محل هزینه عملیات جاری خود نسبت به پرداخت كسورات بیمه درمانی همگانی و مكمل سهم ایثارگران شاغل در مؤسسات مربوط و افراد تحت تكفل آنان اقدام نمایند.
    تبصره 3 – دولت مكلف است به منظور پرداخت كسورات بیمه درمان همگانی و تكمیلی سهم ایثارگران شاغل در بخش غیردولتی مشمول قوانین كار و تأمین اجتماعی اعتبار لازم را هر ساله در لوایح بودجه سنواتی كل كشور پیشبینی نموده و در اختیار سازمان تأمین اجتماعی قرار دهد.
    تبصره 4 – دولت موظف است ضمن لوایح بودجه سنواتی سازوكارهای لازم را برای بهرهمندی هماهنگ مشمولان این ماده از خدمات درمانی فراهم نماید.
ب- تا پایان قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران صددرصد(100%) هزینه‌های درمانی ایثارگران شاغل و بازنشسته و افراد تحت تكفل آنان به عهده دستگاه اجرائی و صددرصد (100%) هزینه‌های درمانی ایثارگران غیرشاغل و افرد تحت تكفل آنان به عهده بنیاد شهید و امور ایثارگران است.

    ماده 14 - بنیاد موظف است امكانات بهداشتی، درمانی، تشخیصی، توانبخشی، آموزشی، پیشگیری، دارو و تجهیزات مورد نیاز را برای گروههای ویژه جانبازان شیمیایی، اعصاب و روان، نخاعی و اندامهای مصنوعی داخلی و خارجی جانبازان تهیه و تأمین نماید. بدین منظور بنیاد میتواند ضمن استفاده از ظرفیت بخشهای دولتی و غیردولتی حسب ضرورت با تأیید معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور و تصویب هیأت وزیران نسبت به توسعه یا تأسیس مراكز ویژه مورد نیاز ایثارگران واجد شرایط اقدام نماید.
    تبصره 1 - سازمان بهزیستی كشور موظف است با اولویت نسبت به پذیرش فرزندان معلول ایثارگران در مراكز دولتی و غیردولتی اقدام نموده و خدمات مربوطه را به آنها ارائه نماید. اعتبار مربوط به این خدمات ازمحل اعتبارات مصوب سازمان مذكور تأمین و پرداخت میگردد.
    تبصره 2 - بنیاد موظف است داروهای خاص، تجهیزات پزشكی و توانبخشی و آمبولانس موردنیاز ایثارگران را از محل اعتبارات مصوب خود تأمین و وارد نماید.

    ماده 15 - بنیاد موظف است با همكاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی به منظور تأمین و ارتقای سطح بهداشت و درمان و پایش و كنترل وضعیت جسمی و روانی خانواده شاهد، جانبازان، آزادگان و افراد تحت تكفل آنان نسبت به ایجاد بانك جامع اطلاعات پزشكی و پیراپزشكی و تشكیل پرونده سلامت برای آنان اقدام نماید.

    ماده 16 - وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی موظف است با هماهنگی بنیاد نسبت به واكسیناسیون خاص درمورد افراد مشمول ماده(15) به صورت رایگان اقدام نماید.

    ماده 17 - بنیاد موظف است نسبت به اعزام به خارج جانبازانی كه امكان درمان آنان در داخل كشور وجود ندارد، حسب تشخیص و نظر كمیسیون پزشكی و تأیید شورای عالی پزشكی بنیاد و با استفاده از بودجه ارزی و ریالی كه در اعتبارات سنواتی بنیاد پیش‌بینی میگردد، اقدام نماید.

ماده 18 - بنیاد موظف است به منظورتعیین، تدوین و یا اصلاح معیارهای تشخیص درصد از كار افتادگی به عنوان مبنای ارائه خدمات به جانبازان و آزادگان با در نظر گرفتن وضعیت سلامتی، شرایط اجتماعی، اقتصادی و اشتغال این گروه و با استفاده از استانداردهای بینالمللی به عنوان معیارهای جدید در ارائه خدمات (امتیازبندی تلفیقی) و تعیین و اصلاح و به روز كردن درصد از كارافتادگی جانبازان نسبت به تشكیل كمیسیون پزشكی در مواردی كه مطابق ضوابط، نیاز به رأی كمیسیون باشد، اقدام نماید.

    ماده 19 – بنیاد موظف است حداكثر ظرف شش ماه پس از تصویب این قانون به منظور حفظ اسناد و مدارك پزشكی و سابقه مجروحیت موجود در بیمارستان‌ها و كلیه مراكز پزشكی، درمانی و ستادهای تخلیه مجروحان و جلوگیری از امحاء، مفقود یا معدوم شدن اسناد با استفاده از خدمات ماشینی و امكانات رایانهای نسبت به تشكیل و تمركز بانك اطلاعات و آمار مجروحان دوران دفاع مقدس اقدام نماید.

    ماده 20 – بنیاد موظف است با هماهنگی وزارتخانههای بهداشت، درمان و آموزش پزشكی، تعاون، كار و رفاه اجتماعی، آموزش و پرورش، ورزش و جوانان و سازمان بهزیستی كشور بهمنظور ارائه خدمات مشاورهای و مددكاری، پیشگیری و درمان جهت ارتقای سطح سلامت و تأمین بهداشت روانی ایثارگران و خانواده ایشان  «مراكز مشاورهای و مددكاری ایثارگران» را تأسیس نماید.
    تبصره- آییننامه اجرائی این فصل ظرف سه ماه پس از تصویب این قانون توسط بنیاد و با همكاری وزارتخانههای تعاون، كار و رفاه اجتماعی، بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و ستادكل نیروهای مسلح تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

فصل چهارم – تسهیلات اداری و استخدامی   
ماده 21 – كلیه دستگاههای موضوع ماده (2) این قانون مكلفند حداقل بیست و پنج درصد(25%) از نیازهای استخدامی و تأمین نیروهای مورد نیاز خود را كه وفق ضوابط و مجوزهای مربوط و جایگزینی نیروهای خروجی خود أخذ مینمایند به خانوادههای شاهد، جانبازان و آزادگان، همسر و فرزندان شهدا و جانبازان بیست و پنج درصد (25%) و بالاتر، فرزندان و همسران آزادگان یك‌سال و بالای یك‌سال اسارت، اسرا وخواهر و برادر شاهد اختصاص دهند و پنج درصد (5%) سهمیه استخدامی را نیز به رزمندگان با سابقه حداقل شش‌ماه حضور داوطلبانه در جبهه‌ها و همسر و فرزندان آنان و فرزندان جانبازان زیر بیست و پنج درصد (25%) و آزادگان كمتر از یك‌سال اسارت اختصاص دهند. 
    تبصره 1- آن دسته از فرزندان شاهد، جانبازان ازكار افتاده كلی، آزادگان از كارافتاده كلی و فرزندان آنان كه علاوه بر سهمیه استخدامی این ماده با كسب حدنصاب قبولی و امتیازات لازم در آزمون‌های استخدامی پذیرفته شوند میتوانند همانند سایر فرزندان شاهد، جانبازان و آزادگان از شرط معافیت حداقل معدل و حداكثر سن بهرهمند گردند.
    تبصره 2 – كلیه دستگاههای مشمول این قانون موظفند پس از بازنشستگی یكی از ایثارگران از محل سهمیه استخدامی خود با رعایت شرایط عمومی استخدام یكی از فرزندان شهید، جانبازان بیست و پنج درصد(25%) و بالاتر، آزاده، اسیر و مفقودالاثر را در آن دستگاه استخدام نمایند.
    تبصره 3 – كسب حداقل هشتاد درصد (80%)حد نصاب آزمون علمی آخرین نفر پذیرفته شده برای مشمولان متقاضی استخدام در ادارات آموزش و پرورش و علوم، تحقیقات و فناوری الزامی است.
    ماده 22 – بنیاد حسب مورد به همسر و والدین شاهد، جانبازان و آزادگان، كه بنا به تشخیص كمیسیون پزشكی بنیاد دارای عائله تحت تكفل قانونی محجور و معلول (ذهنی، جسمی، حركتی) باشند، علاوه بر پرداختیهای موضوع این قانون، درصورتی كه نسبت به نگهداری فرد یا افراد یادشده در میان خانواده اقدام نمایند، حداقل به میزان یارانه موضوع قانون جامع حمایت از حقوق معلولان پرداخت مینماید.

    ماده 23 – بنیاد مكلف است به كلیه والدین شاهد به میزان معادل یك و نیم برابر حداقل حقوق كاركنان دولت مستمری پرداخت نماید.

    ماده 24 – همسران شاهد، همسران جانبازان پنجاه درصد(50%) و بالاتر، شیمیایی و اعصاب و روان (متوفی یا در قید حیات)و همسران آزادگان با سابقه اسارت پنج سال و بالاتر كه قبل از اسارت با آنان ازدواج نمودهاند، درصورت شاغلبودن می‌توانند با پنج سال سنوات ارفاقی از امتیاز بازنشستگی پیش از موعد با دریافت حقوق و مزایای كامل بهرهمند گردند.
    تبصره 1 – همسران شاغل جانبازان زیر پنجاه درصد (50%) و آزادگان با سنوات اسارت كمتر از پنج سال براساس آییننامهای كه به پیشنهاد بنیاد بهتصویب هیأت وزیران میرسد از یك تا پنج سال سنوات ارفاقی بازنشستگی بهرهمند میگردند.
    تبصره 2 – كلیه همسران شاهد شاغل، همانند همسران جانبازان از كاهش ساعت كاری برخوردار میگردند.
    تبصره 3 – رعایت شرط سنی مقرر در قوانین و مقررات بازنشستگی زودتر از موعد جانبازان الزامی نمیباشد.
    ماده 25 – به همسران شاهد سرپرست خانواده و جانبازان پنجاه درصد (50%) و بالاتر و آزادگان متوفی كه فرزند یا فرزندانی را از آنان تحت تكفل قانونی داشته باشند معادل حداقل حقوق كاركنان دولت، حق سرپرستی پرداخت خواهد شد. افراد حضانت‌كننده از این فرزندان محروم از مادر نیز مشمول این ماده میباشند.

    ماده 26 – دولت موظف است بهمنظور حمایت از سلامت جانبازان پنجاه‌درصد(50%) و بالاتر و جانبازان اعصاب و روان و شیمیایی به تشخیص كمیسیون پزشكی بنیاد و براساس شدت و نوع ضایعات ناشی از مجروحیت و میزان ساعت كاری كه از جانبازان مراقبت میشود، نسبت به برقراری و پرداخت حق پرستاری و
حق همیاری برمبنای حداقل دستمزد ماهانه كارگران اقدام و اعتبار مورد نیاز را در لوایح بودجه سنواتی منظور نماید.

    ماده 27 – مدت خدمت داوطلبانه جانبازان، رزمندگان، آزادگان و شهدا در جبهه قبل از استخدام و اشتغال درصورت تمایل جزء سنوات قابل قبول ازلحاظ بیمه و بازنشستگی به مأخذ مشاغل سخت و زیانآور(یك به یكونیم) محسوب میگردد.
    دولت مكلف است مابهالتفاوت كسور بیمه و بازنشستگی سهم كارمند و یا كارگر و كارفرما را برای مدت مذكور به مأخذ آخرین وضعیت استخدامی (حقوق و مزایای مشمول كسور بیمه و بازنشستگی) محاسبه و یكجا به صندوقهای مربوط واریز نماید.

    ماده 28 – كلیه دستگاههای مشمول این قانون مكلفند نسبت به اعطای امتیازات دیپلم به شهدا و مفقودان زیر دیپلم و احتساب مزایای یك مقطع تحصیلی بالاتر به كلیه شهدا و مفقودان دارای مدرك دیپلم و بالاتر همانند جانبازان و آزادگان اقدام و حقوق و مزایای آنان را مطابقت دهند.

فصل پنجم – اشتغال و كارآفرینی
ماده 29 – خانواده شاهد، جانبازان ، همسر و فرزندان جانبازان بیست و پنج درصد(25%) و بالاتر، آزادگان و همسر و فرزندان آنان مشروط بر آنكه فاقد شغل و درآمد بوده و واجد شرایط شغل مورد نظر باشند میتوانند ازخدمات این فصل برخوردار شوند.
    تبصره – رزمندگان و خواهر و برادر شاهد در اولویت بعدی برای استفاده از خدمات موضوع این فصل میباشند.

ماده 30 - وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعی و سایر واحدهای ذی ربط اعم از دولتی و غیردولتی موظفند ضمن هماهنگی با بنیاد در راستای جذب نیروی انسانی موردنیاز كارگاههای تابع قانون كار، مشمولان موضوع ماده (29) این قانون را در اولویت قرار دهند.

    ماده 31 - به منظور تشویق كارفرمایان كارگاهها به جذب مشمولان موضوع ماده (29) این قانون، دولت موظف است كارفرمایانی را كه با هماهنگی بنیاد پس از أخذ تعهدات لازم و انعقاد قراردادی كه مبین تعهدات طرفین باشد اقدام به جذب نیرو در راستای تأمین نیروی انسانی مورد نیاز خود مینمایند، مشمول تخفیفات و تسهیلاتی به شرح ذیل قرار دهد:
    الف - حق بیمه سهم كارفرما برای جانبازان و آزادگان و فرزندان شاهد به میزان صددرصد(100%) و سایر مشمولان موضوع ماده(29) این قانون به میزان پنجاه‌درصد(50%) حداقل به مدت پنج سال توسط بنیاد پرداخت میگردد.
ب - كاهش مالیات كارفرمایان این گونه كارگاهها از طریق احتساب یكصد و پنجاه درصد(150%) حقوق پرداختی به ایثارگران جدیدالاستخدام به عنوان هزینههای قابل قبول مالیاتی به مدت پنج سال
    ج - كارفرمایانی كه اقدام به جذب و استخدام افراد موضوع ماده (29) این قانون حداقل به مدت پنج سال مینمایند تا مدت هجده ماه از هفتاد و پنج درصد(75%) یارانه حداقل حقوق و دستمزد، موضوع ماده (41) قانون كار برحسب نوع شغلی كه در اختیار آنان قرار خواهد گرفت بهرهمند میشوند.

    ماده 32 - بنیاد موظف است نسبت به ایجاد صندوق اشتغال و كارآفرینی ایثارگران اقدام نموده و اساسنامه آن را تدوین و به تصویب هیأت وزیران برساند. منابع مالی این صندوق به شرح زیر تأمین میگردد:
    الف - بودجه عمومی دولت
    ب - وجوه برگشتی از محل اقساط وامهای اشتغال پرداختی به ایثارگران(وجوه اداره شده)
    ج - سایر منابع بنیاد (منابع داخلی بنیاد)

    ماده 33 – درصورتی كه در راستای دستیابی فرزندان شاهد، جانبازان بیست و پنج درصد (25%) و بالاتر و آزادگان بیكار به مشاغل مناسب، نیاز به فراگیری دورههای آموزشی و مهارتی باشد، به منظور تأمین حداقل معاش آنان درطول دوره آموزش (حداكثر تا هجده‌ماه) كمك هزینه زندگی معادل هفتاد و پنج درصد (75%) حداقل حقوق كاركنان دولت و برای یك‌بار توسط بنیاد پرداخت خواهد شد.

    ماده 34 – برای بهرهمندی افراد واجد شرایط این فصل، ضمن هماهنگی دستگاهها و مراكز ارائه‌دهنده امكانات فوق با بنیاد مشروط بر آنكه قبلاً از تسهیلات این فصل استفاده نكرده باشند تا سی درصد (30%) از امكانات مربوط به موارد ذیل به این امر اختصاص مییابد:
    الف – واگذاری غرفه میادین و بازارچههای خوداشتغالی و دكّه ازطریق شوراهای اسلامی و با هماهنگی شهرداری‌ها
    ب – سهمیه پذیرش دورههای كوتاه مدت و بلندمدت آموزش‌های مهارتی، تخصصی سازمان آموزش فنی و حرفهای به همراه تسهیلات رفاهی بهویژه خوابگاه
    ج – اجرای دورههای كارورزی خاص فارغالتحصیلان توسط دستگاههای اجرائی ذیربط
    د – اعزام نیروی كار به خارج از كشور، توسط دستگاههای مشمول این قانون

    ماده 35 – دولت مكلف است ساز و كارهای مناسب را برای ایجاد مشاغل پایدار برای مشمولان این فصل از محل تسهیلات تكلیفی، اعتبارات وجوه اداره شده، خوداشتغالی، برنامه كمكهای فنی و اعتباری (ملی و استانی) در لوایح بودجه سالانه پیشبینی و اجراء نماید.

    ماده 36 – به منظور ساماندهی موضوع اشتغال مشمولان این قانون در سیاستگذاریهای كلان، رئیس بنیاد در شورای عالی اشتغال عضویت خواهد داشت.

فصل ششم – معیشت و رفاه
    ماده 37 - كسورات بازنشستگی سهم اسرا، آزادگان و جانبازان شاغل و حالت اشتغال در دستگاههای موضوع ماده (2) این قانون به شرح تبصرههای زیر حسب مورد تأمین و پرداخت میگردد.
    تبصره 1 - كلیه دستگاههای اجرائی موظفند از محل اعتبارات مصوب و در قالب تخصیص اعتبار ابلاغی نسبت به تأمین و پرداخت كسورات بازنشستگی سهم اسرا، آزادگان و جانبازان در دستگاه مربوط اقدام نمایند.
    تبصره 2 - شركتهای دولتی، بانكها و مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت، نهادهای عمومی غیردولتی كه از بودجه عمومی دولت استفاده میكنند و شركتهایی كه شمول قانون بر آنها مستلزم ذكر نام است، موظفند از محل هزینه عملیات جاری خود نسبت به پرداخت كسورات بازنشستگی سهم اسرا، آزادگان و جانبازان شاغل و حالت اشتغال در مؤسسات مربوط اقدام نمایند.
    تبصره 3 – دولت مكلف است به منظور پرداخت كسورات بازنشستگی سهم اسرا، آزادگان و جانبازان شاغل در بخش غیردولتی مشمول قانون كار و تأمین اجتماعی اعتبار لازم را هر ساله در لوایح بودجه سنواتی كل كشور پیشبینی نموده و در اختیار سازمان تأمین اجتماعی قرار دهد.

    ماده 38 - حقوق و مزایای پرسنل وظیفه و نیروهای داوطلب غیرشاغل در دستگاههای موضوع ماده(2) این قانون كه به صورت بسیج مردمی از سوی مراجع ذی‌صلاح نظیر نیروی مقاومت بسیج، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش، كمیته امداد امام خمینی(ره) ، جهاد سازندگی، سازمان تبلیغات اسلامی، حوزههای علمیه و
جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران به جبهه اعزام و به دلیل حضور در جبهه و یا براثر ترور شهید، مفقودالاثر، جانباز از كارافتاده كلی و آزاده از كارافتاده كلی گردیدهاند، طبق مقررات، همطراز كادر نیروهای مسلح تعیین و توسط بنیاد پرداخت خواهد شد.
    تبصره – حقوق وظیفه جانبازان غیرحالت اشتغال مشمول قوانین نیروهای مسلح براساس مقررات مربوط در نیروهای مسلح محاسبه و توسط نیروی مربوط پرداخت میگردد.

    ماده 39 – حقوق و مزایای حالت اشتغال مستخدمان شهید، مفقودالاثر، اسرا، آزادگان و جانبازان از كار افتاده كلی دستگاهها، اعم از كشوری و لشكری براساس قوانین و مقررات استخدامی نیروهای مسلح محاسبه میگردد.
    تبصره 1 – حقوق و مزایای اسرا، آزادگان و جانبازان ازكارافتاده كلی توسط دستگاه مربوط و حقوق و مزایای شهدا و مفقودالاثرها توسط بنیاد پرداخت میگردد.
    تبصره 2 – حقوق حالت اشتغال جانبازان و آزادگان از كارافتاده كلی موضوع مواد(38) و (39) این قانون در صورت اشتغال در دستگاههای موضوع بند(الف) ماده(2) این قانون قطع میگردد.

    ماده 40 – حقوق بازنشستگی شهدا، جانبازان و آزادگان مشمول قانون حالت اشتغال، معادل آخرین حقوق و مزایای دریافتی تعیین و هر ساله متناسب با افزایش ضریب حقوق شاغلان اضافه و به شكل تبصرههای زیر عمل میشود.
    تبصره 1 – حقوق بازنشستگی مشمولان قانون حالت اشتغال، اعم از اینكه دراجرای قانون مذكور و یا سایر قوانین و مقررات مربوط بازنشسته شده باشند مشابه كاركنان همطراز (بازنشسته در سال تصویب این قانون) تطبیق و اعمال میگردد.
    تبصره 2 – حقوق بازنشستگی و وظیفه شهدا، جانبازان و آزادگان غیرمستخدم دولت توسط بنیاد و حقوق بازنشستگی و وظیفه جانبازان و آزادگان مستخدم دولت توسط صندوق بازنشستگی دستگاه ذیربط پرداخت میگردد.
    تبصره 3 – مشمولان قانون حالت اشتغال هنگام نیل به بازنشستگی از كلیه امتیازات منظورشده برای شاغلان همطراز (مانند پاداش پایان خدمت وغیره) برخوردار میگردند. دستگاه مجری حكم حقوق بازنشستگی مكلف به تأمین و پرداخت حقوق و امتیازات مذكور خواهد بود.

    ماده 41 - جانبازان بیست و پنج درصد(25%) و بالاتر، آزادگان و خانوادههای شاهد و خانواده جانبازان هفتاد درصد (70%) در صورت مسافرت داخلی از طریق هریك از شركتهای دولتی یا خصوصی هواپیمایی، راهآهن و كشتیرانی با ارائه كارت ایثارگری و یا معرفینامه بنیاد از پرداخت پنجاه درصد(50%) هزینه بلیط مسافرت معاف میباشند.
    تبصره 1 – كلیه مشمولان این ماده از پرداخت هزینه بلیط اتوبوس و مترو (داخل شهری) معاف میباشند.
    تبصره 2 - مشمولان این ماده در پروازهای خارجی با معرفینامه بنیاد برای یك‌بار در سال از پنجاه درصد (50%) تخفیف مستقیم بهای روز فروش بهرهمند می‌باشند.
    تبصره 3 - تخفیف موضوع این ماده در بخشهای دولتی و خصوصی توسط بنیاد تأمین و پرداخت میشود.

    ماده 42 - معافیت ایثارگران و فرزندان ذكور آنان و برادران شهدا از انجام خدمت وظیفه عمومی طبق قانون نظام وظیفه عمومی و اصلاحات آن و تدابیر فرمانده كل نیروهای مسلح خواهد بود.

    ماده 43 - سازمان حج و زیارت موظف است هر ساله پنج درصد (5%) تا
ده درصد (10%) از سهمیه حج تمتع را به جانبازان و آزادگان و همسران آنان، همسر و والدین شاهد كه توسط بنیاد معرفی و برای اولین بار مشرف میشوند اختصاص دهد.

    ماده 44 - وزارت كشور ضمن هماهنگیهای لازم نسبت به ارائه خدمات ترددی از جمله آرم و كارت تردد و مجوز ورود به محدوده طرح ترافیك و مناطق مربوط را برای جانبازان بیست و پنج درصد (25%) و بالاتر، براساس معرفینامه بنیاد به صورت رایگان فراهم نماید.

    ماده 45 - دولت مكلف است سالانه اعتبار و تسهیلات لازم را برای تهیه خودرو مناسب برای كلیه جانبازان پنجاه درصد (50%) و بالاتر و آن تعداد از جانبازان بیست و پنج درصد (25%) الی چهل و نه درصد (49%) كه به تشخیص كمیسیون پزشكی بنیاد از نظر جسمی محدودیت حركتی دارند، پیشبینی نماید.
    تبصره 1 - آن تعداد از همسر و فرزندان شاهد و آزادگانی كه به تشخیص كمیسیون پزشكی بنیاد معلول شناخته میشوند میتوانند از تسهیلات موضوع این ماده استفاده نمایند.
    تبصره 2 – آییننامه چگونگی واگذاری، میزان تسهیلات، كارمزد و میزان كمك بلاعوض توسط بنیاد و معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

    ماده 46 - دولت مكلف است نسبت به تأمین و پرداخت پنجاه درصد (50%) هزینه بیمه عمر خانوادههای شاهد، جانبازان و آزادگان كه توسط هیچیك از دستگاههای دولتی تحت پوشش بیمه مذكور نمیباشند، اقدام نماید.

    ماده 47 - دولت مكلف است همه ساله مبلغی را به منظور كمك به صندوق ذخیره ایثارگران كه توسط بنیاد تشكیل خواهد شد در بودجه سالانه بنیاد پیشبینی نماید.

    ماده 48 - بنیاد مكلف است پس از فوت هریك از ایثارگران غیرمستخدم دولت، كمك هزینه فوت همانند مشمولان قانون پرداخت پاداش پایان خدمت و بخشی از هزینههای ضروری به كاركنان دولت مصوب 26/2/1375 و اصلاحیههای بعدی آن، به خانواده آنان مشروط بر اینكه به موجب قوانین و مقررات دیگری دریافت ننموده باشند، پرداخت نماید.
    تبصره - دستگاههای اجرائی كشوری و لشكری برای ایثارگران مستخدم خود، طبق قوانین و مقررات مربوط اقدام مینمایند.

    ماده 49 – دستگاههای اجرائی مشمول این قانون موظفند برای مساعدت در امر ازدواج خانواده شاهد، آزادگان، جانبازان و فرزندان آنان برای یك نوبت هدیه ازدواج موضوع مفاد قانون پرداخت پاداش پایان خدمت و بخشی از هزینههای ضروری به كاركنان دولت مصوب 26/2/1375 و اصلاحیههای بعدی آن را به میزان دوبرابر پرداخت نمایند.
    تبصره – پرداخت هدیه ازدواج به مشمولان این ماده كه تحت پوشش دستگاههای اجرائی نیستند بهعهده بنیاد است.

    ماده 50 - تسهیلات بانكی (وام) بابت مساعدت در امر ازدواج خانواده شاهد ، جانبازان ، آزادگان و فرزندان آنان برای یك نوبت به میزان دوبرابر ضوابط بانكی از سوی شورای پول و اعتبار به صورت قرضالحسنه تعیین میگردد.

    ماده 51 - كلیه دستگاههای اجرائی مشمول این قانون موظفند به شهدا و جانبازان بیست و پنج درصد (25%) و بالاتر و آزادگان شاغل مبلغی معادل بیست و پنج درصد (25%) حداقل حقوق كاركنان دولت را كه هر ساله توسط دولت تعیین میشود، به عنوان فوقالعاده ایثارگری به طور ماهانه پرداخت نمایند.
    تبصره 1 - به افراد موضوع ماده مذكور كه در استخدام دولت نیستند مبلغ یادشده توسط بنیاد تأمین و پرداخت میگردد.
    تبصره 2 – این فوقالعاده ایثارگری به جانبازان و آزادگان از كارافتاده كلی كه از حقوق حالت اشتغال مطابق مواد (38) و (39) این قانون برخوردار گردیدهاند تعلق نخواهد گرفت.

    ماده 52 – بیمه درمانی فرزندان ذكور شهدا پس از فراغت از تحصیل تا زمان اشتغال حداكثر به مدت سه سال توسط بنیاد محاسبه و پرداخت میگردد.

    ماده 53 – كلیه دستگاههای مشمول این قانون موظفند مرخصی استحقاقی و عملیاتی استفاده نشده شهدا و مفقودان را به ازای هر ماه طلب مرخصی آنان معادل یك ماه آخرین حقوق و مزایای دریافتی آنان محاسبه و از سوی دستگاههای ذیربط پرداخت نمایند.

    ماده 54 – كاركنان شهید و جانباز و آزاده ازكارافتاده كلی همانند سایر كاركنان شاغل دستگاهها، از كلیه تسهیلات اجتماعی، رفاهی، آموزشی و خدمات قابل ارائه به كاركنان دستگاهها، نظیر دفترچه اتكا، علاوه بر تسهیلات بنیاد برخوردار خواهند شد.

    ماده 55 – جانبازان و آزادگان ازكارافتاده كلی مشمول این قانون چنانچه قبل از سن بازنشستگی فوت نمایند، عائله تحت تكفل آنان از حقوق و مزایای حالت اشتغال تا سن بازنشستگی برخوردار خواهند شد.

    ماده 56 – صددرصد (100%) حقوق و فوقالعاده شغل و سایر فوقالعادهها اعم از مستمر و غیرمستمر شاهد، جانبازان و آزادگان از پرداخت مالیات معاف می‌باشد.

    ماده 57 – مرخصی‌های استحقاقی آزادگان شاغل در طول ایام اسارت كه براساس ماده (13) قانون حمایت از آزادگان (اسرای آزادشده) پس از ورود به كشور مصوب 13/9/1368 سنوات خدمتی آنان دوبرابر محاسبه و ذخیره شدهاست، براساس آخرین حقوق و مزایای فرد قابل پرداخت خواهد بود.
    همچنین آزادگانی كه بعد از اسارت شاغل شدهاند از این مزایا برای مدت اسارت بهرهمند خواهند شد.

    ماده 58 - وزارت دادگستری با همكاری قوه قضائیه نسبت به ارائه خدمات حمایت قضائی از خانواده شاهد، جانبازان بیست و پنج درصد (25%) و بالاتر و آزادگان در مراجع قضائی جهت دفاع و استیفای حقوق آنان اقدام نماید.
    تبصره 1 - هزینه ارائه خدمات حمایت قضائی از محل اعتبارات مصوب بنیاد تأمین و پرداخت میگردد.
    تبصره 2 – شكایات مربوط به ایثارگران مشمول این ماده درخصوص عدم اجرای این قانون در كمیسیون ماده (16) قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی قابل طرح میباشد.

    ماده 59 – قوه قضائیه، سازمان ثبت اسناد و املاك كشور و كانون وكلای دادگستری موظفند بیست و پنج درصد (25%) سهمیه صدور پروانه سردفتری و وكالت و مجوز كارشناسان رسمی دادگستری را به خانواده شاهد، جانبازان بیست و پنج درصد(25%) و بالاتر و آزادگان با شش ماه سابقه اسارت و رزمندگان با ششماه سابقه حضور در جبهه و درصورت واجد شرایط بودن اختصاص دهند.

    ماده 60 – دستگاههای موضوع ماده(2) این قانون مكلفند حسب درخواست جانبازان و آزادگانی كه قبل از تصویب این قانون در خدمت دستگاه بوده و قطع همكاری نمودهاند صرفاً برای یكبار نسبت به اعاده به خدمت آنان اقدام نمایند.
    تبصره – افرادی كه به موجب رأی صادره از مراجع قضائی یا هیأتهای رسیدگی به تخلفات اداری و یا سایر مراجع قانونی مربوط به دلیل محكومیت از كار بركنار شدهاند مشمول این ماده نخواهند بود.

ماده 61 – آییننامه اجرائی این فصل از سوی بنیاد، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، ستاد كل نیروهای مسلح و معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور تهیه و بهتصویب هیأت وزیران میرسد.

فصل هفتم - امور فرهنگی، آموزشی، ورزشی و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت
    ماده 62 - دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی و مراكز آموزش عالی غیرانتفاعی موظفند با رعایت مقطع تحصیلی و نوع مؤسسه، نسبت به انتقال دانشجویان و پذیرفتهشدگان، آزادگان، اسرا، جانبازان بیست و پنج درصد (25%) و بالاتر و همسر و فرزندان آنان و دانشجویان شاهد به دانشگاه یا مؤسسات آموزش عالی محل سكونت خانواده آنان و یا نزدیك‌ترین محل و همچنین تغییر رشته همطراز در گروه آزمایشی مربوط برای یك‌بار اقدام نمایند.

    ماده 63 – با هدف توسعه، ترویج و نهادینه نمودن فرهنگ جهاد، ایثار و شهادت و زنده نگهداشتن یاد شهیدان و حفظ و تقویت شأن و جایگاه الگوهای عینی عرصه جهاد، ایثار و شهادت، شورای عالی ترویج و توسعه فرهنگ ایثار و شهادت با شرح وظایف و تركیب زیر تشكیل میشود.
    الف – شرح وظایف:
    1- سیاستگذاری در زمینه احیاء، حفظ، ترویج ونهادینه نمودن فرهنگ جهاد، ایثار و شهادت
    2- ساماندهی و هماهنگی در برنامهریزیهای كلان دستگاهها و نهادهای متولی دولتی و غیردولتی
    3- به‌كارگیری ظرفیتهای جامعه و كشور برای تحقق اهداف شهیدان، جانبازان و آزادگان
    4- ساماندهی نحوه تجلیل و تقدیر از ایثارگران و استفاده از توان و ظرفیت آنان در توسعه و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت
    ب- تركیب:
    1- رئیس جمهور به عنوان رئیس شورا
    2- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
    3- وزیر علوم، تحقیقات و فناوری
    4- وزیر آموزش و پرورش
    5- وزیر بهداشت،درمان و آموزش پزشكی
    6- وزیر كشور   
    7- رئیس ستاد كل نیروهای مسلح
    8- رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران
    9- نماینده ولی فقیه در بنیاد
    10- رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس
    11- رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
    12- رئیس سازمان تبلیغات اسلامی
    13- معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور
    14- یكی از مجتهدین به انتخاب شورای عالی حوزه علمیه قم
    15- رئیس مركز رسیدگی به امور مساجد
    16- رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه سراسر كشور
    17- دونفر از نمایندگان عضو كمیسیون اجتماعی با معرفی كمیسیون و انتخاب مجلس شورای اسلامی
    تبصره1- دبیرخانه شورا در بنیاد مستقر میباشد و مسؤولیت پشتیبانی علمی، پژوهشی و خدماتی متناسب با وظایف و مسؤولیت شورا را بر عهده خواهد داشت.
    تبصره2- دستگاههای اجرائی ذیربط موظفند به منظور توسعه و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت از تشكلها و سازمانهای غیردولتی فرهنگی، هنری، پژوهشی و ورزشی كه در حوزه ایثارگران فعالیت مینمایند، حمایتهای مادی و معنوی بهعمل آورند.
    تبصره 3- دستورالعمل‌های داخلی شورا به پیشنهاد دبیرخانه به تصویب شورا خواهد رسید.
تبصره 4 – مصوبات این شورا با تأیید رئیسجمهور لازمالاجراء خواهدبود.
    ماده 64 – باتوجه به ضرورت حفظ،جمعآوری و تمركز كلیه اسناد و آثار شهدا و ایثارگران، دولت موظف است اقدامات لازم را در جهت حفظ و نگهداری اصل آثار و اسناد فرهنگی، هنری، تاریخی و علمی مكتوب و غیرمكتوب شهدا و ایثارگران دفاع مقدس و انقلاب اسلامی با رعایت اصول طبقهبندی به عمل آورد.
تبصره 1 – در صورت انتشار این آثار رعایت حقوق مادی و معنوی صاحبان آن الزامی است.
تبصره 2 – آییننامه اجرائی این ماده حداكثر ظرف سه ماه توسط بنیاد با همكاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، مركز اسناد ملی، ستاد كل نیروهای مسلح و معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهدرسید.

    ماده 65 - به منظور تجلیل از همسر، فرزند، والدین شهدا، مفقودان، اسرا و همچنین جانبازان، آزادگان و همسر و فرزندان جانبازان بیست و پنج درصد (25%) و بالاتر و رزمندگان، به آنان نشان ویژه اعطاء خواهد شد. اعطای نشان ویژه به كلیه ایثارگران، تابع آییننامه اجرائی خواهد بود كه در كارگروهی متشكل از نمایندگان بنیاد، معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور، ستادكل نیروهای مسلح با مسؤولیت معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری حداكثر ظرف شش ماه تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید. این نشان غیراز نشانهای دولتی است كه تحت آییننامه مربوط اعطاء میشوند.

    ماده 66 - بنیاد موظف است نسبت به تأمین و پرداخت صددرصد (100%) هزینه شهریه كلیه دانشجویان شاهد (همسر و فرزندان شهدا)، جانبازان بیست و پنج درصد (25%) و بالاتر و همسر و فرزندان آنها و آزادگان و همسر و فرزندان آنان را كه در مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعیغیردولتی، پیامنور، شبانهدولتی، دانشگاه آزاد اسلامی و هر مؤسسه و دانشگاه آموزش عالی شهریهبگیر مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی مشغول تحصیل می‌باشند، اقدام نماید.
    تبصره – تعیین رشتههای تحصیلی مورد نیاز، نوع، میزان و شرایط پرداخت هزینه شهریه دانشجویی به موجب آییننامهای خواهدبود كه توسط بنیاد و با همكاری وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشكی تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهدرسید.

    ماده 67 - بنیاد موظف است نسبت به تأمین و پرداخت هزینههای خدمات آموزشی طرح شاهد در برنامههای آموزش عمومی و سایر برنامههای آموزش عالی از محل اعتباراتی كه به همین منظور در قوانین بودجه سنواتی پیشبینی میشود اقدام نماید.
    تبصره 1 - بنیاد موظف است نسبت به پرداخت كمك هزینه تحصیلی به دانش‌آموزان و دانشجویان شامل همسر و فرزندان شاهد، جانبازان بیست و پنج درصد (25%) و بالاتر، آزادگان و خانوادههای آنان اقدام نماید.
    تبصره 2 - آییننامه اجرائی این ماده از سوی بنیاد و معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

    ماده 68 - وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و دیگر دستگاههای اجرائی متولی امور فرهنگی كشور مشمول این قانون موظفند نسبت به تولید برنامههای رادیویی و تلویزیونی و هنری مرتبط با ایثار و شهادت اقدام و از هنرمندانی كه در این زمینه فعالیت میكنند  به خصوص هنرمندان ایثارگر حمایت نمایند.
    تبصره – آییننامه اجرائی و تعیین میزان تولیدات برنامههای مورد نظر توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان صدا و سیما با همكاری بنیاد حداكثر ظرف شش ماه تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

    ماده 69 - به منظور تشویق و حمایت از نخبگان و سرآمدان علمی، فرهنگی، ورزشی و هنری خانواده شاهد و ایثارگران برای حضور مؤثر در عرصههای ملی و بین‌المللی، بنیاد موظف است با هماهنگی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور ظرف شش‌ماه آییننامهای را در این خصوص تهیه و جهت تصویب به هیأت وزیران ارائه نماید.

    ماده 70 – وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و كلیه دانشگاههای دولتی و غیردولتی و دستگاههای اجرائی مشمول ماده(2) این قانون موظفند در اعطای سهمیههای ورود به دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی، بورسهای تحصیلی داخل و خارج  از كشور، فرصتهای مطالعاتی و دورههای دكترای تخصصی بیست درصد(20%) از سهمیه را به همسر و فرزندان شاهد، جانبازان، آزادگان و همسر و فرزندان آزادگان و همسر و فرزندان جانبازان بالای بیست و پنج درصد(25%) اختصاص دهند.
    تبصره – كسب حداقل هفتاد درصد(70%)حد نصاب شرایط علمی و امتیاز پذیرفتهشدگان برای رشتهها و مقاطع تحصیلی الزامی میباشد. این میزان درخصوص رشتههای پزشكی هشتاد درصد(80%) حد نصاب شرایط علمی میباشد.

    ماده 71 –
الف - تا پایان قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران دانشگاهها و مراكز و مؤسسات آموزشی و پژوهشی و وزارتخانه‎های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشكی، مكلفند حداقل ده درصد (10%) اعضای هیأت علمی مورد نیاز خود را از بین جامعه ایثارگران شامل رزمندگان با بیش از شش‌ماه حضور داوطلبانه در جبهه، جانبازان بالای بیست و پنج درصد (25%)، آزادگان بالای سه سال اسارت، فرزندان جانبازان بالای پنجاه درصد (50%)، فرزندان شهدا و فرزندان آزادگان با بیش از سه سال اسارت كه دارای مدرك دكترای تخصصی مورد تأیید وزارتخانه‎های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشكی می‎باشند، حسب مورد از طریق استخدام و یا موافقت با انتقال كاركنان دیگر دستگاهها یا تبدیل وضعیت كاركنان غیر هیأت علمی تأمین و از ابتدا آنان را به صورت عضو هیأت علمی رسمی قطعی با احتساب سوابق آموزشی، پژوهشی و اجرائی مرتبط و تأثیر آن در پایه و مرتبه علمی بدون الزام به رعایت شرط سنی و آزمون استخدام نمایند. مسؤولیت اجرای این حكم به طور مستقیم بر عهده وزرا و رؤسای دستگاههای مذكور است. مقامات یادشده در این خصوص، خود مجاز به اتخاذ تصمیم می‎باشند. احكام و امتیارات این بند شامل اعضای هیأت علمی فعلی دارای شرایط فوق نیز می‎شود.
ب – پس از برنامه پنجساله پنجم توسعه، دانشگاههای‌دولتی و غیردولتی و مراكز آموزشی و پژوهشی وابسته به دستگاهها و قوای سه‌گانه موظفند بیست‌درصد(20%)‌ از سهمیه هیأت علمی خود را براساس آیین‌نامه‌ای كه توسط شورای عالی طرح و برنامه شاهد تهیه و به‌تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی خواهد رسید به ایثارگران اختصاص دهند.
 
    ماده 72 - با توجه به ضرورت حفظ نشاط و شادابی ایثارگران و خانوادههای آنان، كلیه دستگاههای اجرائی موضوع ماده(2) این قانون كه دارای امكانات تفریحی فرهنگی، هنری و ورزشی میباشند با در نظر داشتن اصل عزتمندی،برای استفاده ایثارگران و خانواده آنان پنجاه درصد(50%) تخفیف در بهرهمندی از این تسهیلات در نظر گیرند.

فصل هشتم - منابع مالی و نظارت
    ماده 73 - منابع مالی مورد نیاز با حفظ سهم سایر منابع بنیاد، در قالب مفاد لوایح بودجه سنواتی پیش‌بینی خواهد شد.
    تبصره 1 - سایر منابع بنیاد به عنوان درآمد اختصاصی بنیاد هرساله در لوایح بودجه سنواتی پیشبینی میگردد.
    تبصره 2 - به منظور شفافسازی منابع مالی اختصاص‌یافته برای خدمات‌رسانی به ایثارگران، معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور مكلف است نسبت به ایجاد فصل رفاه و تأمین اجتماعی ایثارگران و برنامههای ذیل آن متناسب با عناوین فصول این قانون در لوایح بودجه سنواتی اقدام نماید.

    ماده 74 - به منظور نظارت بر حسن اجرای این قانون و آییننامه اجرائی آن، رئیس بنیاد موظف است گزارش عملكرد هر سال را كه براساس شاخصهای هر برنامه و فعالیت تنظیم شده است حداكثر تا پایان آذر ماه سال بعد به مقاممعظمرهبری، رئیس‌جمهور و مجلس شورای اسلامی ارائه نماید.
    تبصره 1 - كلیه دستگاههای مشمول این قانون مكلفند هرساله گزارش عملكرد مربوط به نحوه و میزان ارائه خدمات و تسهیلات به ایثارگران مشمول این قانون را به بنیاد ارائه نمایند.
    تبصره 2 – ارائه گزارش از سوی دستگاههایی كه مستقیماً زیر نظر مقاممعظم رهبری هستند با اذن معظمله خواهدبود.

    ماده 75 – نوع، میزان و تعیین اولویت ارائه خدمات هرفصل طبق آییننامههایی خواهد بود كه توسط بنیاد با همكاری معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور، ستادكل نیروهای مسلح،  وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و دستگاههای ذیربط(حسب مورد) تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

    ماده 76 - كلیه قوانین و مقررات مغایر با این قانون ملغیالاثر میباشد.

    قانون فوق مشتمل بر هفتاد و شش ماده در جلسه مورخ سوم تیرماه یكهزار و سیصد و هشتاد و شش كمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی طبق اصل هشتاد و پنجم (85) قانون اساسی تصویب گردید و پس از موافقت مجلس با اجرای آزمایشی آن به مدت چهار سال در تاریخ بیست و پنجم شهریورماه یكهزار و سیصد و هشتاد و پنج، بندهای (الف)، (د)، (ه‍)، (و)، (ط) ماده (1) و تبصره‌های (1) و (2) ماده (3) و مواد (6)، (7)، (8)، (9)، (10)، (13)، (20)، (22)، (23)، (24)، (25)، (28)، (29)، (33)، (35)، (37) وتبصره‌های‌آن، (41) و تبصره‌های (1) و (2) آن، (49)، (52)، (55)، (56) و بخش اخیر فراز اول و فراز دوم ماده (57) و مواد (60)، (72) و (73) این قانون در تاریخ 2/10/1391 از سوی مجمع تشخیص مصلحت نظام با این قید كه: «قوانینی كه از سال 1386 تا 2/10/1391 به نفع ایثارگران به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده است  به قوت خود باقی و در ابلاغ این مصوبه لحاظ خواهد شد.» موافق مصلحت نظام تشخیص داده شد و مابقی مواد این قانون در تاریخ 29/1/1386 به تأیید شورای نگهبان رسید.
    عبارات الحاقی به ماده (21) كه در پی تطبیق با حكم بند «و» ماده (44) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران به‌شرح ذیل به آن افزوده شده است، در طول برنامه پنجساله پنجم توسعه معتبر است: «و جایگزینی نیروهای خروجی خود»، «شهدا و»، «فرزندان و همسران»، «یك‌سال و بالای یك‌سال اسارت» و «و پنج درصد (5%) سهمیه استخدامی را نیز به رزمندگان با سابقه حداقل شش‌ماه حضور داوطلبانه در جبهه‌ها و همسر و فرزندان آنان و فرزندان جانبازان زیر بیست و پنج درصد (25%) و آزادگان كمتر از یك‌سال اسارت اختصاص دهند.»
    بدیهی است سایر احكام مواد، بندها، اجزاء و تبصره‌های كلیه قوانینی كه طی سالهای 1386 تا 2/10/1391به نفع ایثارگران به‌تصویب رسیده است از جمله قوانین برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران و بودجه سال 1391 كل كشور در طول زمان اعتبار قانونی خود معتبر است.
    این قانون از تاریخ تأیید مجمع تشخیص مصلحت نظام (2/10/1391) به مدت چهارسال به صورت آزمایشی لازم‌الاجراء است. فهرست قوانینی كه برای مجریان غیرقابل استناد است، به شرح زیر اعلام می‌شود:
1- عبارت «شهریه دانشجویان جانباز بیست و پنج درصد (25%) و بالاتر و فرزندان آنان، فرزندان شاهد، آزادگان و فرزندان آنان» از بند «ك» ماده (20) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 25/10/1389
2- بند «ب» ماده (44) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران اصلاحی مصوب 7/6/1390
3- بند «هـ» ماده (44) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 25/10/1389
4- بند «و» ماده (44) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران اصلاحی 18/11/1390 و 14/8/1391 (تبصره‌های این بند به قوت خود باقی است.)
5- بند «ل» ماده (44) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 25/10/1389
6- عبارت «برخورداری از مزایای بیمه مذكور مستلزم پرداخت حق بیمه سهم كارمند توسط افراد فوق‌الذكر و سهم كارفرما توسط دولت است.» از ماده (228) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 25/10/1389


علی لاریجانی